Athekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso ajātasattu pitughāṭakammaṃ katvā bhayappatto ahosi rajjasiriṃ nissāya cittassādaṃ alabhanto sabbairiyāpathesu dukkhaṃ anubhoti so dāni tathāgataṃ āgamma kalyāṇasaṃsaggena vigatabhayo issariyasukhaṃ anubhotīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa pitughāṭakammaṃ katvā maṃ nissāya sukhaṃ sayīti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatto rajjaṃ kārento brahmadattakumāraṃ nāma puttaṃ paṭilabhi. Tadā bodhisatto purohitassa gehe paṭisandhiṃ gaṇhi. Jātassevassa saṃkiccakumāroti nāmaṃ kariṃsu. Te ubhopi rājanivesane ekatova vaḍḍhiṃsu. Aññamaññaṃ sahāyakā hutvā vayappattā takkasilaṃ gantvā sabbasippāni uggaṇhitvā paccāgamiṃsu. Atha rājā puttassa uparajjaṃ adāsi. Bodhisattopi uparājasseva santike ahosi. Athekadivasaṃ uparājā pitu uyyānakīḷaṃ gacchantassa mahantaṃ yasaṃ disvā tasmiṃ lobhaṃ uppādetvā mayhaṃ pitā mama bhātikasadiso sace etassa maraṇaṃ olokessāmi mahallakakāle rajjaṃ labhissāmi tadā laddhenapi rajjena ko attho pitaraṃ Māretvā rajjaṃ gaṇhissāmīti cintetvā bodhisattassa tamatthaṃ ārocesi. Bodhisatto samma pitughāṭakammaṃ nāma bhāriyaṃ nirayamaggo na sakkā etaṃ kātuṃ mā karīti paṭibāhi. So punappunaṃpi kathetvā yāvatatiyaṃ tena paṭibāhito pādamūlikehi saddhiṃ mantesi. Te sampaṭicchitvā rañño maraṇūpāyaṃ vīmaṃsiṃsu. Bodhisatto taṃ pavuttiṃ ñatvā nāhaṃ etehi saddhiṃ ekako bhavissāmīti mātāpitaro anāpucchitvāva aggadvārena nikkhamitvā himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā jhānābhiññā nibbattetvā vanamūlaphalāhāro vihāsi. Rājakumāropi tasmiṃ khaṇe pitaraṃ mārāpetvā mahantaṃ yasaṃ anubhavi.

Saṃkiccakumāro kira isipabbajjaṃ pabbajitoti sutvā bahū kulaputtā nikkhamitvā tassa santike pabbajiṃsu. So mahatā isigaṇena parivuto tattha vasi. Sabbepi samāpattilābhinoyeva. Rājāpi pitaraṃ māretvā appamattakaṃyeva kālaṃ rajjasukhaṃ anubhavitvā tato paṭṭhāya bhīto cittassādaṃ alabhanto niraye kammakaraṇappatto viya ahosi. So bodhisattaṃ anussaritvā sahāyo me pitughāṭakammaṃ bhāriyanti paṭisedhetvā maṃ attano kathaṃ gāhāpetuṃ asakkonto attānaṃ niddosaṃ katvā palāyi sace so idhābhavissa na me pitughāṭakammaṃ kātuṃ adassa idaṃpi me bhayaṃ hareyya kahaṃ nukho so etarahi viharati sace tassa vasanaṭṭhānaṃ jāneyyaṃ pakkosāpeyyaṃ ko nukho me etassa vasanaṭṭhānaṃ āroceyyāti cintesi. So tato paṭṭhāya antepure ca rājasabhāya ca Bodhisattasseva vaṇṇaṃ bhāsati. Evaṃ addhāne gate so bodhisatto rājā maṃ sarati mayā tattha gantvā tassa dhammaṃ desetvā taṃ nibbhayaṃ katvā gantuṃ vaṭṭatīti cintetvā paṇṇāsavassāni himavante vasitvā pañcasatatāpasaparivuto ākāsenāgantvā dāyapasse nāmuyyāne otaritvā isigaṇaparivuto silāpaṭṭe nisīdi. Uyyānapālo taṃ disvā bhante gaṇasatthā ko nāmāti pucchitvā saṃkiccapaṇḍito nāmāti ca sutvā sayaṃpi sañjānitvā bhante yāvāhaṃ rājānaṃ ānemi tāva idheva hotha amhākaṃ rājā tumhe daṭṭhukāmoti vatvā vanditvā vegena rājakulaṃ gantvā tassa āgatabhāvaṃ rañño ārocesi. Rājā tassa santikaṃ gantvā kattabbayuttakaṃ upahāraṃ katvā pañhaṃ pucchi.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒๒๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สังกิจจชาดก”