asanto rajasā channā gantvā te nirayussadanti.

Tattha dhammo pathoti dasakusalakammapathadhammo khemo appaṭibhayo sugatimaggo. Visamajīvinoti adhammena kappitajīvikā. Nirayeti te etesaṃ nibbattaniraye kathemi. Suṇohi meti mahāsatto raññā pitughāṭakānaṃ nibbattanirayaṃ pucchitopi paṭhamaṃ taṃ adassetvā aṭṭha mahāniraye soḷasa ca ussadaniraye dassetuṃ evamāha. Kiṃkāraṇā. Paṭhamaṃ hi tasmiṃ dassiyamāne rājā phalitena hadayena tattheva mareyya imesu pana nirayesu paccamānasatte disvā diṭṭhānugatiko hutvā ahaṃ viya aññepi bahū pāpakammino atthi ahaṃ etesaṃ antare paccissāmīti sañjātūpatthambho arogo bhavissatīti te pana niraye dassento mahāsatto paṭhamaṃ iddhibalena paṭhaviṃ dvidhā katvā pacchā dassesi. Tesaṃ vacanattho. Nirayapālehi pajjalitāni nānāvudhāni gahetvā khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinnā nerayikasattā punappunaṃ sañjīvanti etthāti sañjīvo. Nirayapālā punappunaṃ nadantā vaggantā pajjalitāni nānāvudhāni gahetvā jalitāya lohapaṭhaviyā nerayike aparāparaṃ anubandhitvā paharitvā jalitapaṭhaviyaṃ patite jalitakāḷasuttaṃ pātetvā Jalitapharasuṃ gahetvā sayaṃ unnadantā mahantena aṭṭassarena viravante aṭṭhaṃse soḷasaṃse karontā ettha gacchantīti kāḷasutto. Mahantā jalitaayapabbatā ghāṭenti etthāti saṅghāṭo. Tattha kira satte navayojanāya jalitaayapaṭhaviyā yāva kaṭito pavesetvā niccalaṃ karonti. Atha puratthimato mahanto jalito ayapabbato samuṭṭhāya asanī viya viravanto āgantvā te satte saṇhakaraṇīyaṃ tile piṃsanto viya gantvā pacchimadisāya tiṭṭhati. Pacchimadisato samuṭṭhitopi tatheva gantvā puratthimadisāya tiṭṭhati. Dve pana ekato samāgantvā ucchuyante ucchukhaṇḍāni viya pīḷenti. Evaṃ tattha bahūni vassasatasahassāni dukkhaṃ anubhonti.

Dve ca roruvāti jālaroruvo ca dhūmaroruvo cāti dve. Tattha jālaroruvo kappena saṇṭhitāhi rattalohitajālāhi puṇṇo. Dhūmaroruvo khāradhūmena puṇṇo. Tesu jālaroruve paccantānaṃ navahi vaṇamukhehi jālā pavisitvā sarīraṃ dahanti. Dhūmaroruve paccantānaṃ navahi vaṇamukhehi khāradhūmo pavisitvā piṭṭhaṃ viya sarīraṃ sedesi. Ubhayatthāpi paccantā sattā mahāviravaṃ viravanti dvepi roruvāti vuttā. Jālānaṃ vā paccanasattānaṃ vā tesaṃ dukkhassa vā vīci antarā natthi etthāti avīci. Mahanto avīci mahāvīci. Tatra hi puratthimādīhi bhittīhi jālā uṭṭhahitvā pacchimabhittiādīsu paṭihaññati tāva bhittiyo vinivijjhitvā purato yojanasataṃ gaṇhati heṭṭhā uṭṭhitā jālā upari paṭihaññati upari uṭṭhitā heṭṭhā paṭihaññati Evaṃ tāvettha jālānaṃ vīci nāma natthi. Tassa pana anto yojanasataṭṭhānaṃ khīravallipiṭṭhissa pūritanāḷī viya sattehi nirantaraṃ pūritaṃ catūhi iriyāpathehi paccantānaṃ sattānaṃ pamāṇaṃ natthi na ca aññamaññaṃ byābādhenti sakaṭṭhāneyeva paccanti. Evamettha sattānaṃ vīci nāma natthi. Yathā pana jivhagge cha madhuvindūni sattamassa tāmbalohavinduno anudahanabalavatāya abbohārikāni honti tathā tattha anudahanabalavatāya sesā cha akusalavipākā upekkhā abbohārikā honti. Dukkhameva ñāyati nirantaraṃ paññāyati. Evamettha dukkhassa vīci nāma natthi. Svāyaṃ saha bhittīhi vikkhambhanato aṭṭhārasādhikatiyojanasato āvaṭṭato catupaṇṇāsādhikanavayojanasato saha ussadehi dasayojanasahassāni. Evamassa mahantatā veditabbā.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สังกิจจชาดก”