Tattha ramāmīti abhiramāmi na ukkaṇṭhāmi. Sammuḷharūpoti kilesasammuḷho hutvā. Tayimhi mattoti tayi mattomhi tayi pamattomhi. Sovaṇṇacīravasaneti suvaṇṇakhacitavatthavasane. Nāhaṃ rajjena matthikoti na rajjena atthiko.

Evaṃ vutte sā cintesi ahaṃ etaṃ vippaṭisārī bhavissatīti paribhāsāmi ayaṃ pana bajjhitvāva kathesi sace kho pana maṃ ahaṃ kusarājāti vatvā hatthe gaṇheyya ko taṃ nivāreyya koci no imaṃ kathaṃ suṇeyyāti dvāraṃ thaketvā sūciṃ datvā anto aṭṭhāsi. Sopi bhattakājaṃ abhiharitvā bhattaṃ vaḍḍhetvā rājadhītaro bhojesi. Pabhāvatī gaccha kusarājena pakkabhattaṃ āharāti khujjaṃ pesesi. Sā āharitvā bhuñjāti āha. Nāhaṃ tena pakkabhattaṃ bhuñjāmi tvaṃ bhuñjitvā attano laddhanivāpaṃ gahetvā bhattaṃ pacitvā āhara mā kusarañño āgatabhāvañca kassaci ārocesīti. Khujjā tato paṭṭhāya tassā koṭṭhāsaṃ āharitvā sayaṃ bhuñjati attano koṭṭhāsaṃ tassā upanesi. Kusarājāpi tato paṭṭhāya taṃ passituṃ alabhanto cintesi atthi nukho pabhāvatiyā mayi sineho udāhu natthi vīmaṃsissāmi Nanti. So rājadhītaro bhojetvā bhattakājaṃ ādāya nikkhamanto tassā gabbhadvāre pāsādatalaṃ pādena paharitvā bhājanāni ghaṭṭetvā niṭṭhunitvā visaññī hutvā viya avakujjo patati. Sā tassa niṭṭhunitasaddena dvāraṃ vivaritvā taṃ bhattakājena otthataṃ disvā cintesi ayaṃ sakalajambūdīpe aggarājā maṃ nissāya rattindivaṃ dukakhaṃ anubhoti sukhumālatāya bhattakājena otthato patati jīvati nukho no vāti. Sā gabbhato nikkhamitvā tassa nāsavātaṃ upadhāretuṃ gīvaṃ pasāretvā mukhaṃ olokesi. So mukhapūraṃ kheḷaṃ gahetvā tassā sarīre pātesi. Sā tassa kujjhitvā taṃ paribhāsitvā gabbhaṃ pavisitvā dvāraṃ aḍḍhavivaṭaṃ thaketvā ṭhitā gāthamāha

abhūti tassa bho hoti yo anicchantamicchati

akāmaṃ rāja kāmehi akanto kantamicchasīti.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กุสชาดก”