Rājā brāhmaṇe pakkosāpetvā sakkāraṃ katvā pucchi atthi nukho ācariyā suvaṇṇahaṃsāti. Āma mahārāja amhākaṃ mantesu macchā kakkaṭakā kacchapā migā morā haṃsāti ete tiracchānagatā suvaṇṇavaṇṇā hontīti āgatā dhataraṭṭhakulahaṃsā nāma paṇḍitā ñāṇasampannā iti manussehi saddhiṃ satta suvaṇṇavaṇṇā hontīti. Rājā attamano hutvā kattha nukho ācariyā dhataraṭṭhahaṃsā vasantīti pucchi. Na jānāma mahārājāti. Ke te jānissantīti. Luddaputtāti vutte sabbe attano vijite luddake sannipātāpetvā pucchi tāta suvaṇṇavaṇṇā dhataraṭṭhahaṃsā nāma kahaṃ vasantīti. Atheko luddako himavante kira deva cittakūṭapabbateti ñātikulā paramparāya kathentīti āha. Jānāsi pana nesaṃ gahaṇūpāyanti. Na jānāmi devāti. Ke pana jānissantīti. Brāhmaṇā devāti. So brāhmaṇapaṇḍite pakkosāpetvā cittakūṭapabbate suvaṇṇavaṇṇānaṃ haṃsānaṃ atthibhāvaṃ ārocetvā jānātha nukho nesaṃ gahaṇūpāyanti pucchi. Mahārāja kintehi tattha gantvā gahitehi upāyena te nagarasamīpaṃ ānetvā gaṇhissāmāti. Ko pana upāyoti. Mahārāja nagarato uttarena tigāvutappamāṇaṃ khemaṃ nāma saraṃ khanāpetvā udakassa pūretvā nānādhaññāni ropetvā pañcavaṇṇapadumasañchannaṃ kāretvā ekaṃ paṇḍitanesādaṃ paṭicchāpetvā manussānaṃ upagantuṃ adatvā catūsu kaṇṇesu ṭhitehi abhayaṃ ghosāpetha nānāsakuṇā dasa disā otarissanti te haṃsā paramparāya tassa sarassa khemabhāvaṃ sutvā āgacchissanti atha ne bālapāsehi bandhāpetvā gaṇhāpeyyāthāti.
Taṃ sutvā rājā tehi vuttappadese vuttappakāraṃ saraṃ kāretvā chekaṃ nesādaṃ pakkosāpetvā tvaṃ ito paṭṭhāya attano kammaṃ mā kari puttadāraṃ te ahaṃ posessāmi tvaṃ appamatto khemasaraṃ rakkhanto manusse paṭikkamāpetvā catūsu kaṇṇesu abhayaṃ ghosāpetvā āgatāgate sakuṇe mama ācikkheyyāsi suvaṇṇahaṃsesu āgatesu mahantaṃ sakkāraṃ labhissasīti taṃ samassāsetvā khemasaraṃ paṭicchāpesi. So tato paṭṭhāya raññā vuttanayeneva tattha paṭipajji. Khemasaraṃ rakkhatīti cassa khemanesādotveva nāmaṃ udapādi. Tato paṭṭhāya ca nānappakārā sakuṇā otariṃsu. Khemasaraṃ nibbhayanti paramparaghosena nānāhaṃsā āgamiṃsu. Paṭhamantāva tiṇahaṃsā āgamiṃsu. Tesaṃ ghosena paṇḍuhaṃsā āgamiṃsu. Tesaṃ ghosena manosilāvaṇṇahaṃsā āgamiṃsu. Tesaṃ ghosena setahaṃsā āgamiṃsu. Tesaṃ ghosena pākahaṃsā āgamiṃsu. Tesu āgatesu khemako rañño ārocesi deva pañcavaṇṇā haṃsā āgantvā sare gocaraṃ gaṇhanti pākahaṃsānaṃ Āgatattā idāni katipāheneva suvaṇṇavaṇṇā haṃsā āgamissanti mā cintayittha devāti. Taṃ sutvā rājā aññena tattha na gantabbaṃ yo gacchissati hatthapādacchedanañca gharavilopañca pāpuṇissatīti nagare bheriñcārāpesi. Tato paṭṭhāya tattha koci na gacchati. Cittakūṭassa pana avidūre kāñcanaguhāyaṃ pākahaṃsā vasanti. Tepi mahabbalā dhataraṭṭhakulena saddhiṃ tesaṃ sarīravaṇṇāni nibbisesāni honti. Pākahaṃsarañño pana dhītā suvaṇṇavaṇṇā ahosi. So taṃ dhataraṭṭhamahissarassa anurūpāti tassa pādaparicārikaṃ katvā pesesi. Sā tassa piyā ahosi manāpā teneva kāraṇena tāni dve haṃsakulāni aññamaññaṃ vissāsikāni jātāni.