Athekadivasaṃ bodhisattassa parivārahaṃsā pākahaṃse pucchiṃsu tumhe imesu divasesu kahaṃ gocaraṃ gaṇhathāti. Mayaṃ bārāṇasito avidūre khemasare gocaraṃ gaṇhāma tumhe pana kuhiṃ āhiṇḍathāti. Asukamhi nāmāti vutte kasmā khemasaraṃ na gacchatha so hi saro ramaṇīyo nānāsakuṇasamākiṇṇo pañcapadumasañchanno nānādhaññaphalasampanno nānappakārabhamaragaṇanikujjito catūsu kaṇṇesu niccapavattaabhayaghosano koci upasaṅkamituṃ samattho nāma natthi pageva aññaṃ upaddavaṃ kātuṃ evarūpo saroti khemasaraṃ vaṇṇayiṃsu. Te tesaṃ kathaṃ sutvā bārāṇasisamīpe kira evarūpo khemo nāma saro nāma atthi pākahaṃsā tattha gantvā gocaraṃ gaṇhanti tumhepi dhataraṭṭhamahissarassa ārocetha sace anujānāti mayaṃpi Tattha gantvā gocaraṃ gaṇheyyāmāti sumukhassa kathesuṃ. Sumukho rañño ārocesi. Sopi cintesi manussā nāma bahumāyā kharamantā upāyakusalā bhavitabbamettha kāraṇena ettakaṃ kālaṃ ettha saro nāma natthi idāni kato maññe amhākaṃ gahaṇatthāya kato bhavissatīti. So sumukhaṃ āha mā te tattha gamanaṃ ruccittha neso saro tehi manussehi sudhammatāya kato amhākaṃ gahaṇatthāya kato manussā nāma bahumāyā kharamantā upāyakusalā tumhe sakeyeva gocare carathāti. Suvaṇṇahaṃsā khemasaraṃ gantukāmamhāti dutiyampi tatiyampi sumukhassa ārocesuṃ. So tesaṃ tattha gantukāmataṃ mahāsattassa ārocesi. Atha mahāsatto mama ñātakā maṃ nissāya mā kilamantu tenahi gacchāmāti channavutihaṃsasahassaparivuto tattha gantvā gocaraṃ gahetvā haṃsakīḷaṃ kīḷitvā cittakūṭameva paccāgamāsi. Khemako tesaṃ caritvā gatakāle gantvā tesaṃ āgatabhāvaṃ rañño ārocesi. Rājā tuṭṭhacitto hutvā samma khemaka tvaṃ ekaṃ vā dve vā haṃse gaṇhituṃ vāyamāhi mahantaṃ te yasaṃ dassāmīti vatvā paribbayaṃ datvā taṃ uyyojesi. So tattha gantvā cāṭipañjare nisīditvā haṃsānaṃ gocaraṭṭhānaṃ vīmaṃsi. Bodhisattā nāma nilloluppacārino honti tasmā mahāsatto otiṇṇaṭṭhānato paṭṭhāya sapadānaṃ sāliṃ khādanto agamāsi. Sesahaṃsā itocītoca khādantā vicariṃsu. Atha luddaputto ayaṃ haṃso nilloluppacārī imaṃ bandhituṃ vaṭṭatīti cintetvā Punadivase haṃsesu saraṃ anotiṇṇesuyeva cāṭipañjare nisinno taṃ ṭhānaṃ gantvā avidūre tiṇapañjarena attānaṃ paṭicchādetvā chiddena olokento acchi.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๔๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาหังสชาดก”