aññaṃ disvā parapurisaṃ pīṭhasappinti.

Tassattho yañca kinnarassa ca rañño kinnariyā ca deviyāti imesaṃ kinnarakinnarīnaṃ virāgakāraṇaṃ ahosi taṃ disvā jānitabbaṃ. Sabbitthiyo attano sāmikānaṃ na ramanti agāre. Tathāhi aññaṃ pīṭhasappipurisaṃ disvā taṃ rājānaṃ tādisaṃ ratikusalaṃ cajitvā bhariyā tena manussapetena saddhiṃ pāpamakāsīti.

Aparā atīte bako nāma bārāṇasirājā dhammena rajjaṃ kāresi. Tassā bārāṇasiyā pācīnadvāragāmavāsino ekassa daliddassa dhītā pañcapāpī nāma ahosi. Sā kira pubbepi ekassa daliddassa dhītā mattikaṃ madditvā gehe bhittiṃ limpati. Atheko paccekabuddho attano pabbhāraparibhaṇḍakaraṇatthaṃ kahaṃ mattikaṃ sukhumaṃ labhissāmīti cintetvā bārāṇasiṃ gantvā laddhuṃ sakkāti pārupitvā pattahattho nagaraṃ pavisitvā tassa avidūre aṭṭhāsi. Sā taṃ disvā kujjhitvā paduṭṭhena manasā mattikampi bhikkhatīti avoca. Paccekabuddho niccalova ahosi. Atha sā paccekabuddhaṃ niccalaṃ ṭhitaṃ disvā puna cittaṃ pasādetvā olokentī samaṇa mattikaṃpi labhissasīti vatvā mahantaṃ mattikapiṇḍaṃ āharitvā patte ṭhapesi. So tāya mattikāya pabbhāre paribhaṇḍamakāsi. Sā na cirasseva Tato cavitvā tasmiṃyeva nagare bahiddhā dvāragāmavāsiyā duggatitthiyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi. Sā dasamāsaccayena mātukucchito nikkhami. Tassā mattikapiṇḍaphalena sarīraṃ samphassasampannaṃ ahosi. Kujjhitvā olokitattā pana hatthapādamukhaakkhināsāni pāpāni ahesuṃ. Tena naṃ pañcapāpītveva sañjāniṃsu. Athekadivasaṃ bārāṇasirājā rattiṃ aññātakavesena nagaraṃ pariggaṇhanto taṃ padesaṃ gato. Sāpi gāmadārikāhi saddhiṃ kīḷantī ajānitvāva rājānaṃ hatthe gaṇhi. So tassā hatthasamphassena sakabhāvena saṇṭhāretuṃ nāsakkhi dibbasamphassena phuṭṭho viya ahosi. So samphassarāgaratto tathāvirūpaṃpi taṃ hatthena gahetvā kassa dhītāsīti pucchi. Dvāragāmavāsinoti vutte asāmikabhāvaṃ pucchitvā ahante sāmiko bhavissāmi gaccha mātāpitaro anujānāpehīti āha. Sā mātāpitaro upasaṅkamitvā eko puriso maṃ icchatīti vatvā sopi na duggato bhavissatīti. Sacepi tādisaṃ icchati sādhūti vutte gantvā mātāpitūhi anuññātabhāvaṃ ārocesi. So tasmiṃyeva gehe tāya saddhiṃ vasitvā pātova rājanivesanaṃ pāvisi. Tato paṭṭhāyeva aññātakavesena nivaddhaṃ tattha gacchati aññaṃ itthiṃ oloketuṃpi na icchati. Athekadivasaṃ tassā pitu lohitapakkhandikā uppajji. Asambhinnakhīrasappimadhusakkharādiyutto pāyāsova tassa bhesajjaṃ. Te daliddatāya taṃ uppādetuṃ na sakkonti. Tato pañcapāpāya mātā dhītaraṃ āha kiṃ amma tava sāmiko pāyāsaṃ uppādetuṃ sakkhissatīti. Amma mama sāmikena Amhehipi duggatatarena bhavitabbaṃ evaṃ santepi pucchissāmi naṃ mā cintayīti vatvā tassāgamanavelāya sā dummanā hutvā nisīdi. Atha rājā āgantvā kiṃ dummanāsīti pucchitvā tamatthaṃ sutvā bhadde idaṃ atiissarassa bhesajjaṃ kuto labhissāmāti vatvā puna cintesi na sakkā mayā niccakālaṃ evaṃ carituṃ antarāmagge parissayopi daṭṭhabbo ahaṃ kho pana sace etaṃ antepuraṃ nessāmi etissā samphassasampadaṃ ajānantā janā aho amhākaṃ rājā yakkhiniṃ gahetvā āgatoti keḷiṃ karissanti sakalanagaravāsino etissā samphassaṃ jānāpetvā garahaṃ mocessāmīti.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๗๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กุณาลชาดก”