Atha naṃ rājā bhadde mā cintayi āharissāmi te pitu pāyāsanti vatvā tāya saddhiṃ abhiramitvā rājanivesanaṃ gantvā punadivase tādisaṃ pāyāsaṃ pacāpetvā paṇṇāni āharāpetvā dve pūṭe katvā pāyāsaṃ pakkhipitvā ekasmiṃ cūḷāmaṇiṃ ṭhapetvā bandhitvā rattibhāge gantvā bhadde mayaṃ daliddā kicchena sampāditaṃ tava pitaraṃ ajja imamhā pūṭā pāyāsaṃ bhuñjatu sve imamhāti vadeyyāsīti āha. Sā tathā akāsi. Athassā pitā evaṃ ojasampannattā pāyāsassa thokameva bhuñjitvā titto suhito sukhito jāto. Sesaṃ mātu datvā sayaṃ paribhuñji. Tayopi suhitā ahesuṃ. Cūḷāmaṇipūṭaṃ pana punadivasatthāya ṭhapesuṃ. Rājā nivesanaṃ gantvā mukhaṃ dhovitvāva cūḷāmaṇiṃ me āharathāti vatvā na passāma devāti vutte sakalanagaraṃ vicinathāti āha. Te vicinitvāpi na passiṃsu. Tenahi bahinagare daliddagehesu antamaso bhattapūṭe upādāya vicinathāti. Vicinantā tasmiṃ ghare cūḷāmaṇiṃ disvā tassā mātāpitaro corāti bandhitvā nayiṃsu. Athassā pitā sāmi na mayaṃ corā aññenāyaṃ maṇi ābhatoti vatvā kenāti vutte jāmātarā meti ācikkhitvā kahaṃ soti pucchito dhītā me jānātīti āha. Tato dhītāya saddhiṃ pitā kathesi amma sāmikante jānāsīti. Sā na jānāmīti āha. Evaṃ sante amhākaṃ jīvitaṃ natthīti. Sā tāta me sāmiko andhakāre āgantvā andhakāre eva yāti tenassa rūpaṃ na jānāmi hatthasamphassena pana taṃ jānituṃ sakkomīti. Sā rājapurisānaṃ ārocesi. Tepi rañño ārocesuṃ. Rājā ajānanto viya hutvā tenahi itthiṃ rājaṅgaṇe antosāṇiyaṃ ṭhapetvā sāṇiyā hatthappamāṇaṃ chiddaṃ katvā nagaravāsino sannipātāpetvā hatthasamphassena coraṃ gaṇhathāti āha. Rājapurisā tathā kātuṃ tassā santikaṃ gantvā rūpaṃ disvā vippaṭisārino hutvā dhi dhi pisācīti jigucchitvā samphusituṃ na ussahiṃsu. Ānetvā pana naṃ rājaṅgaṇe antosāṇiyaṃ ṭhapetvā sakalanagaravāsino sannipātāpesuṃ. Sā āgatāgatassa sāṇiyā chiddena pasāritahatthaṃ gahetvā nesoti vadati. Purisā tassā dibbasamphassasadise phasse bajjhitvā apagantuṃ na sakkhiṃsu sacāyaṃ daṇḍārahā daṇḍaṃ datvāpi dāsakammakarabhāvaṃ upagantvāpi etaṃ ghare karissāmīti cintayiṃsu. Atha te rājapurisā daṇḍehi Koṭṭetvā palāyiṃsu. Uparājaṃ ādiṃ katvā sabbe ummattakā viya ahesuṃ. Atha rājā kacci ahaṃpi bhaveyyanti hatthaṃ pasāresi. Sā taṃ hatthe gahetvāva coro me gahitoti mahāsaddaṃ akāsi. Atha rājā te rājapurise pucchi tumhe etāya hatthe gahitā kiṃ cintayitthāti. Te yathābhūtaṃ ārocesuṃ.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๗๓๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กุณาลชาดก”