Yañcetā upasevanti chandasā vā dhanena vā

jātavedova saṇṭhānaṃ khippaṃ anudahanti nanti.

Tattha dijampatīti dijajeṭṭhakakuṇālaṃ ālapati. Saritāti ādi ṭhapitamātikāya bhājanatthaṃ vuttaṃ. Onattāti udakapatiṭṭhānassa Mahantatāya onāyeva. Adhiyānoti ajjhāyitvā. Vedamakkhānapañcamanti itihāsapañcamaṃ vedacatukkaṃ. Onattāti so hi ajjhāsayamahantatāya sikkhitabbassa na pūrati. Ratanocitanti nānāratanehi ocitaṃ paripuṇṇaṃ. Onattāti so hi taṇhāya mahantatāya na pūrati. Siyāti siyuṃ. Ayameva vā pāṭho. Sabbakāmarasāharāti sabbesaṃ kāmarasānaṃ āharakā. Navameti aṭṭhahi atikkantabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Sāpi dasamepi vīsatimepi tato uttaritarepi chandaṃ karoteva. Onattāti sāpi kāmataṇhāya mahantatāya na pūrati. Kaṇṭakānaṃva sākhāti sambādhamagge kaṇṭakasākhasadisā. Yathā hi sā laggitvā ākaḍḍhati evametāpi rūpādīhi kaḍḍhanti. Yathā ca sākhā hatthādīsu vijjhitvā dukkhaṃ uppādeti evametāpi phuṭṭhamattā sarīrasamphassena vijjhitvā mahāvināsaṃ pāpenti. Vajantīti parapurisaṃ vajanti anuvajanti. Parāmaseti gaṇheyya. Osiñciyāti nahāyituṃ otiṇṇo ekena pāṇinā sakalaṃ samuddakaṃ osiñceyya gahetvā gahetvā chaḍḍeyya. Sakenāti ekena attano hatthena tameva hatthaṃ paharitvā ghosaṃ uppādeyya. Sabbabhāvanti tvameva iṭṭho kanto manāpoti vuccamāno yo puriso evamevetanti saddahanto sabbaṃ attano ajjhāsayaṃ pamudāsu ussajeyya so jālādīhi vātaggahaṇādīni kareyyāti attho. Gatanti gamanaṃ. Analāti gihidhammehi alanti vacanavirahitā. Duppūrāti yathā mahānadī udakena evaṃ kilesaratiyā duppūrā. Sīdanti naṃ viditvānāti ettha nanti nipātamattaṃ. Itthiyo allinā catūsu apāyesu osīdantīti viditvāna. Āvaṭṭanīti yathā āvaṭṭanī māyā janassa hadayaṃ mohetvā attano vase vatteti evametāpīti attho. Vikopanāti nāsanaṭṭhena ca gahanaṭṭhena ca brahmacariyassa vikopanā. Chandasā vāti piyasaṃvāsena vā. Dhanena vāti dhanahetunā vā. Saṇṭhānanti yathā jātavedo attano ṭhānaṃ yaṃ yaṃ padesaṃ alliyati taṃ taṃ dahati tathā etāpi yaṃ yaṃ purisaṃ kilesavasena sevanti taṃ taṃ anudahanti mahāvināsaṃ pāpenti.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๗๖๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กุณาลชาดก”