Tato kāḷahatthī ayaṃ rājā ativiya rasagiddho aparānipissa udāharaṇāni āharissāmīti cintetvā mahārāja viramāhīti āha. So ahaṃ manussamaṃsā viramituṃ na sakkomīti. Deva sace na viramissasi ñātimaṇḍalato ceva rajjasirito ca tvaṃ parihāyissasi.

Atītasmiṃ hi mahārāja idha bārāṇasiyaṃ pañcasīlarakkhitaṃ seṭṭhikulaṃ ahosi. Tassa kulassa ekaputtako ahosi mātāpitūnaṃ piyo manāpo paṇḍito tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū. So samavayehi taruṇehi saddhiṃ gaṇabandhehi vicari. Sesā gaṇabandhā macchamaṃsādīni khādantā suraṃ pivanti. Māṇavo maṃsādīni na khādati suraṃ na pivati. Te cintayiṃsu ayaṃ suraṃ apivanto amhākaṃ mūlaṃ na deti upāyena Naṃ suraṃ pāyāpessāmāti. Te sannipatitvā samma uyyāne chaṇakīḷaṃ kīḷissāmāti āhaṃsu. Samma tumhe suraṃ pivatha ahaṃ na pivāmi tumheva gacchathāti. Samma tava pānatthāya khīraṃ gaṇhāpessāmāti. So sādhūti sampaṭicchi. Dhuttā uyyānaṃ gantvā paduminipattesu tikhiṇasuraṃ bandhitvā ṭhapayiṃsu. Atha nesaṃ pānakāle māṇavassa khīraṃ upanayiṃsu. Eko dhutto pokkharamadhuṃ bho āharathāti te āharāpetvā paduminipattapūṭaṃ gahetvā heṭṭhā chiddaṃ katvā aṅguliṃ mukhe ṭhapetvā ākaḍḍhi. Evaṃ itarepi āharāpetvā piviṃsu. Māṇavo kimetanti pucchi. Pokkharamadhu nāmāti. Ahaṃpi thokaṃ labhissāmīti. Detha bhoti tassāpi dāpayiṃsu. So pokkharamadhusaññāya suraṃ pivi. Atha tassa aṅgārapakkamaṃsaṃ adaṃsu. Taṃpi khādi. Evamassa punappunaṃ pivantassa mattakāle na etaṃ pokkharamadhu surā esāti vadiṃsu. So ettakaṃ kālaṃ evaṃ madhurarasaṃ na jānāmi āharatha bhonto suranti āha. Punapi adaṃsu. Pipāsā mahatī ahosi. Athassa punappunaṃ yācantassa khīṇāti vadiṃsu. So handa taṃ bho suraṃ āharathāti aṅgulimuddikaṃ adāsi. So sakaladivasaṃ tehi saddhiṃ pivitvā matto rattakkho kampanto vilapanto gehaṃ gantvā nipajji. Athassa pitā surāya pītabhāvaṃ ñatvā vigatepissa made tāta ayuttante kataṃ seṭṭhikule jātena suraṃ pivantena mā puna evamakāsīti āha. Tāta ko mayhaṃ dosoti. Surāya pītabhāvenāti. Tāta kiṃ kathesi mayā evarūpaṃ Madhurarasaṃ ettakaṃ kālaṃ aladdhapubbanti. Brāhmaṇo punappunaṃ yāci. Sopi na sakkomi viramitunti āha. Atha brāhmaṇo evaṃ sante amhākaṃ kulavaṃso upacchijjissati dhanañca vinassissatīti cintetvā gāthamāha

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๘๐๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มหาสุตโสมชาดก”