karomi te taṃ vacanaṃ yaṃ maṃ bhaṇasi devate

atthakāmāsi me amma hitakāmāsi devateti.

Imaṃ gāthaṃ vatvā tāni tīṇi aṅgāni adhiṭṭhahi. Sā devatā antaradhāyi.

Atha rājā puttassa anukkaṇṭhanatthāya tāni parivārāni laddhuṃ vaṭṭatīti tāni pañcakumārasatāni tassa santikeyeva nisīdāpesi. Te dārakā thaññatthāya rodanti. Mahāsatto pana nirayabhayatajjito ajjato paṭṭhāya me kāyo sussitvāpi matameva seyyoti cintetvā na rodati. Dhātiyo taṃ pavuttiṃ candadeviyā ārocesuṃ. Sā rañño ārocesi. Rājā nemittake brāhmaṇe pakkosāpetvā pucchi. Atha naṃ brāhmaṇā deva kumārassa pakativelaṃ atikkamitvā thaññaṃ dātuṃ vaṭṭati evaṃ so rodamāno thanaṃ daḷhaṃ gahetvā sayameva pivissatīti vadiṃsu. Tato paṭṭhāya dhātiyo tassa pakativelaṃ atikkamitvā thaññaṃ denti dadamānā ca kadāci ekavāraṃ atikkamenti kadāci sakalampi divasaṃ khīraṃ na denti. So nirayabhayatajjito sussantopi thaññatthāya na rodati. Atha naṃ arodantaṃ disvā candadevī putto me chātoti sayameva thaññaṃ pāyesi. Kadāci dhātiyo thaññaṃ pāyesuṃ. Sesā dārakā thaññaṃ aladdhavelāyameva rodanti na niddāyanti. So na rodati na paridevati na niddāyati na hatthapāde sammiñjati na saddaṃ karoti. Athassa dhātiyo pīṭhasappīnaṃ hatthapādā nāma na evarūpā honti mūgānaṃ pana hanukapariyosānaṃ nāma na evarūpaṃ hoti badhirānaṃ pana kaṇṇasotannāma na evarūpaṃ hoti bhavitabbamettha kāraṇena mayaṃ vīmaṃsissāma nanti cintetvā khīrena tāva naṃ vīmaṃsissāmāti sakaladivasaṃ khīraṃ na denti. So sussantopi khīratthāya na rodati . athassa mātā putto me chāto khīramassa dethāti dāpesi. Evaṃ antarantarā khīraṃ adatvā ekasaṃvaccharaṃ vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato amaccā rañño ārocesuṃ deva ekavassikadārakā nāma pūvakhajjakaṃ piyāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti tāni pañcakumārasatāni tassa santike nisīdāpetvā nānāpuvakhajjakāni upanāmetvā mahāsattassa avidūre ṭhapetvā yathāruciṃ tāni puvakhajjakāni gaṇhathāti vatvā paṭicchannaṭṭhāne aṭṭhaṃsu. Sesadārakā kalahaṃ karontā aññamaññaṃ vilumpantā tāni gahetvā khādanti. Mahāsattopi attānaṃ ovaditvā tāta temiyakumāra sace nirayaṃ icchanto pūvakhajjakaṃ icchāhīti nirayabhayabhīto puvakhajjakaṃ na olokesi. Evaṃ puvakhajjakenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato mahārāja dvivassikadārakā nāma phalāphalaṃ piyāyanti tehi naṃ vīmaṃsissāmāti nānāphalāphalāni upanāmetvā bodhisattassa avidūre Ṭhapetvā yathāruciṃ tāni phalāphalāni gaṇhathāti vatvā paṭicchannaṭṭhāne tiṭṭhanti. Sesadārakā yujjhantā aññamaññaṃ paharantā tāni gahetvā khādanti. Mahāsattopi attānaṃ ovaditvā tāta temiyakumāra nirayaṃ icchanto phalāphalaṃ icchāhīti nirayabhayatajjito phalāphalaṃ na olokesi. Evaṃ phalāphalenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato mahārāja tivassikadārakā nāma kīḷābhaṇḍakaṃ piyāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti suvaṇṇādimayāni hatthirūpakādīni kārāpetvā bodhisattassa avidūre ṭhapesuṃ. Sesadārakā aññamaññaṃ vilumpantā gaṇhanti. Mahāsatto pana kiñci na olokesi. Evaṃ kīḷābhaṇḍakenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato catuvassikadārakā nāma mahārāja bhojanaṃ piyāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti tassa nānābhojanāni upanāmesuṃ. Sesadārakāpi piṇḍāpiṇḍaṃ katvā bhuñjanti. Mahāsadto pana attānaṃ ovaditvā tāta temiyakumāra aladdhabhojanānaṃ te attabhāvānaṃ gaṇanā nāma natthīti nirayabhayabhīto taṃ na olokesi. Athassa mātā bhijjamānahadayā viya sahatthena bhojanaṃ bhojesi. Evaṃ bhojanenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato pañcavassikadārakā nāma aggino bhāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti rājaṅgaṇe mahantaṃ gehaṃ anekadavāraṃ kārāpetvā tālapaṇṇehi chādetvā taṃ sesadārakehi parivutaṃ tesaṃ majjhe nisīdāpetvā aggiṃ denti. Sesadārakā gehaṃ jajjalamānaṃ Disvā bhītatasitā viravantā palāyanti. Mahāsatto pana cintesi nirayaggipacanato idameva aggisantāpaṃ varataranti. Mahāsatto nirodhasamāpanno viya mahāthero niccalova ahosi. Atha naṃ aggimhi āgacchante gahetvā apanenti evaṃ aggināpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato chavassikadārakā nāma mahārāja mattahatthino bhāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti ekaṃ hatthiṃ susikkhitaṃ sikkhāpetvā bodhisattaṃ sesadārakehi parivutaṃ rājaṅgaṇe nisīdāpetvā hatthiṃ muñcanti. So koñcanādaṃ karonto soṇḍāya bhūmiyaṃ pothento bhayaṃ dassento āgacchati. Sesadārakā mattahatthiṃ disvā maraṇabhayabhītā disāvidisāsu palāyanti. Mahāsatto pana taṃ mattahatthiṃ āgacchantaṃ disvā cintesi mayhaṃ hi caṇḍaniraye pacanato caṇḍamattahatthidantesu maraṇameva seyyoti. Mahāsatto nirayabhayatajjito tattheva nisīditvā niccalova ahosi. Atha kho so susikkhito hatthī āgantavā taṃ mahāsattaṃ pupphakalāpaṃ viya gahetvā aparāparaṃ katvā taṃ atikilamitvāva gacchati. Mahājanā taṃ hatthisoṇḍāya gahetvā apanenti. Evaṃ ekasaṃvaccharaṃ mattahatthinā antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Rājā rājapurise pucchi tātā tumhe āgatakāle kumāraṃ gahetvā apanetha kiṃ so hatthaṃ vā pādaṃ vā cālesīti. Natthi devāti. Kiṃ kuromāti. Tato deva sattavassikadārakā nāma sappassa bhāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti mahāsattaṃ sesadārakehi saddhiṃ Rājaṅgaṇe nisīdāpetvā sesadārakehi parivāretvā nisinnakāle uddhatadāḍhe katamukhabandhe sappe visajjesuṃ. Sesadārakā te caṇḍasappe disvā viravantā palāyiṃsu. Mahāsatto pana nirayabhayaṃ āvajjetvā cintesi caṇḍaniraye maraṇato caṇḍasappamukhe vināsameva varataranti nirodhasamāpanno viya niccalova ahosi. Athassa sappā āgacchantā sakalasarīraṃ veṭhetvā tassa matthake phaṇaṃ katvā acchiṃsu. Tadāpi so niccalova ahosi. Evaṃ sappenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpisas antaraṃ na passiṃsu. Rājā rājapurise pucchi tātā tumhe āgatakāle kumāraṃ gahetvā apanetha kiṃ so hatthaṃ vā pādaṃ vā cālesīti. Natthi devāti. Kiṃ karomāti. Tato deva aṭṭhavassikadārakā nāma naṭasamajjaṃ piyāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti taṃ pañcadārakasatehi saddhiṃ rājaṅgaṇe nisīdāpetvā naṭasamajjaṃ kārāpesuṃ. Sesadārakā naṭasamajjaṃ disvā sādhu sādhūti vadantā mahāhasitaṃ hasanti. Mahāsatto pana mayhaṃ niraye nibbattakāle khaṇamattampi hāso vā somanassaṃ vā natthīti nirayabhayaṃ āvajjetvā niccalova ahosi. Taṃ kiñci na olokesi. Evaṃ naṭasamajjenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Rājā rājapurise pucchi tātā tumhe āgatakāle kumāraṃ gahetvā apanetha kiṃ so hatthaṃ vā pādaṃ vā cālesīti. Natthi devāti. Kiṃ karomāti. Tato deva navavassikadārakā nāma satthassa bhāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti taṃ pañcadārakasatehi Saddhiṃ rājaṅgaṇe nisīdāpesuṃ. Pañcadārakasatānaṃ kīḷanakāle eko puriso phalikavaṇṇaṃ asiṃ gahetvā paribbhamanto nadanto vagganto ullaṃghanto apphoṭento salento mahāghosaṃ karonto kāsikarājassa kira kāḷakaṇṇi eko putto atthi kuhiṃ so ahaṃ asinā sīsamassa chindissāmīti vatvā abhidhāvati. Taṃ disvā sesadārakā bhītatasitā viravantā disāvidisāsu palāyiṃsu. Bodhisatto nirayabhayaṃ āvajjetvā ussudaraniraye maraṇato caṇḍakhaggamukhe vināsaṃyeva varataranti ajānanto viya nisīdi. Atha naṃ so puriso asinā sīsaṃ parāmasitvā ahaṃ te sīsaṃ chindissāmīti vatvā mahāsattaṃ tāsentopi tāsetuṃ asakkonto apagañchi. Evaṃ khaggenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Rājā rājapurise evaṃ pucchi tātā tumhe āgatakāle kumāraṃ gahetvā apanetha kiṃ so hatthaṃ vā pādaṃ vā cālesīti. Natthi devāti. Kiṃ karomāti. Tato dasavassikadārakā nāma saddassa bhāyanti tenassa badhirabhāvaṃ vīmaṃsituṃ vaṭṭatīti sayanaṃ sāṇiyā parikkhipāpetvā (tassa) catūsu passesu chiddāni katvā bodhisattassa attānaṃ adassetvā heṭṭhāsayane saṃkhadhamake nisīdāpetvā ekappahāreneva saṃkhe dhamāpenti. Ekaninnādaṃ ahosi. Dhātiyo mahāsattaṃ sayane nipajjāpesuṃ. Cattāro amaccā catūsu passesu ṭhatvā mahāsattassa iriyāpathaṃ sāṇiyā chiddehi olokentā mahāsattassa ekadivasampi satisammohaṃ hatthapādavikāraṃ vā phandanamattaṃ vā na passiṃsu. Rājā rājapurise Pucchi tātā mama putto hatthaṃ vā pādaṃ vā cālesīti. Natthi devāti. Kiṃ karomāti. Evaṃ saṃkhadhamanenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa neva antaraṃ passiṃsu. Tato deva ekādasavassikadārakā nāma bherisaddassa bhāyanti tena naṃ vīmaṃsituṃ vaṭṭatīti . (ekasaṃvacchare atikkante) amaccā (puna) ekasaṃvaccharaṃ tatheva bherisaddena antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato deva dvādasavassikadārakā nāma dīpā bhāyanti tena naṃ vīmaṃsissāmāti rattibhāge andhakāre sayāpetvā (appeva nāma) so hatthaṃ vā pādaṃ vā phandāpeti nukho noti ghaṭesu dīpe jāletvā sesadīpe nibbāpetvā bodhisattaṃ andhakāre thokaṃ sayāpetvā ghaṭehi telappadīpe ukkhipitvā ekappahāreneva ālokaṃ katvā tassairiyāpathaṃ upadhārentā mahāsattassa phandanamattampi na passiṃsu. Evaṃ dīpenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa kiñciphandanamattampi na passiṃsu. Rājā rājapurise pucchi tātā mama putto hatthaṃ vā pādaṃ vā cālesīti. Natthi devāti. Kiṃ karomāti. Tato deva terasavassikadārakā nāma makkhikānaṃ bhāyanti phāṇitena naṃ vīmaṃsissāmāti sakalasarīraṃ phāṇitena makkhitvā bahumakkhike ṭhāne nipajjāpesuṃ. Makkhikā upaṭṭhapenti. Tā tassa sakalasarīraṃ parivāretvā sūcīhi vijjhiyamānā viya khādanti. So cintesi mayhaṃ avīciniraye maraṇato makkhikānaṃ mukhe maraṇameva seyyoti vedanaṃ adhivāsetvā nirodhasamāpanno viya mahāthero niccalova ahosi. Evaṃ phāṇitenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa kiñci phandanamattampi na passiṃsu. Rājā rājapurise pucchi tātā mama putto hatthaṃ vā pādaṃ vā cālesīti. Natthi devāti. Kiṃ karomāti. Tato deva cuddasavassikakāle panassa sampatte idāneva esa mahallako sucikāmo asucijigucchako hoti asucinā naṃ vīmaṃsissāmāti tato paṭṭhāya taṃ neva nahāpenti na ācamāpenti sayanā na uṭṭhāpenti. So uccārapassāvaṃ katvā tattheva pallipanno sayati. Duggandhena panassa antarudarīnaṃ? nikkhamanakālo viya ahosi. Makkhikā tassa sarīre upaṭṭhapenti khādanti. Atha naṃ parivāretvā mātāpitaro evamāhaṃsu tāta temiyakumāra idānipi tvaṃ mahallakosi ko taṃ sabbadā paṭijaggissati kiṃ na lajjasi kasmā nipannosi uṭṭhāya sarīraṃ paṭijaggāhīti akkosanti paribhāsanti. So tathā paṭikūle gūdharāsimhi nimmuggopi duggandhabhāvena yojanasatamatthake ṭhitānampi hadayubbattanasamatthassa gūdhanirayassa duggandhabhāvaṃ āvajjetvā majjhattova ahosi. Evaṃ asucināpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Tato deva paṇṇarasavassikadārakā nāma uṇhassa bhāyanti aṅgārena naṃ vīmaṃsissāmāti. Athassa heṭṭhāmañcake aggikapallāni ṭhapesuṃ appeva nāma uṇhena pīḷito vedanāppatto vedanaṃ asahamāno hatthapādaphandanaṃ dasseyyāti. Dhātiyo mahāsattaṃ mañcake nipajjāpetvā nikkhamiṃsu. Mahāsatto uṇhena pīḷito. Tassa aggijālā Sakalasarīre jotā viya upaṭṭhahanti. Mahāsattopi attānaṃ ovaditvā tāta temiyakumāra avīcinirayasantāpo yojanasatampi pharati satayojanike ṭhāne ṭhitānaṃ sattānaṃ akkhīni bhijjanti tamhā uṇhā idaṃ uṇhaṃ sataguṇena sahassaguṇena satasahassaguṇena varataranti taṃ adhivāsetvā nirodhasamāpanno viya niccalova ahosi. Athassa mātāpitaro taṃ dukkhena pīḷitaṃ disvā bhijjamānahadayā viya manusse paṭikkamāpetvā taṃ tato aggisantāpato apanetvā tāta temiyakumāra mayaṃ tava apīṭhasappiādibhāvaṃ jānāma na hi etesaṃ evarūpāni hatthapādamukhakaṇṇasotāni honti tavaṃ amhehi patthetvā laddhaputtako mā no nāsehi sakalajambūdīparājūnaṃ santikā garahato no mocehīti taṃ yāciṃsu. So tehi evaṃ yācitopi taṃ asuṇanto viya hutvā niccalova nipajji. Athassa mātāpitaro rodamānā paṭikkamanti. Ekadāci pitā tassa ekakova taṃ upasaṅkamitvā yācati. Ekadāci mātā ekikāva upasaṅkamitvā naṃ yācati. Ekadāci te mātāpitaro ekatova upasaṅkamitvā yācanti. Evaṃ aṅgārenāpi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Athassa soḷasavassikakāle amaccabrāhmaṇādayo cintayiṃsu pīṭhasappi vā hotu mūgo vā badhiro vā no vā hotu vaye pariṇate rajanīye arajanto nāma natthi dassanīye adassanto nāma natthi tusanīye atusanto nāma natthi samaye sampatte pupphavikasanaṃ viya hi dhammatā esā nāṭakāpissa paccupaṭṭhapetvā tāhi nāṭakāhi naṃ vīmaṃsissāmāti. Tato uttamarūpadharā Devakaññāyo viya vilāsasampannā nāṭakitthiyo pakkosāpetvā rājā itthiyo āha tumhesu yā itthī kumāraṃ hasāpetuṃ vā kilesavasena vā bandhituṃ sakkoti sā tassa aggamahesī bhavissatīti. Dhātiyo kumāraṃ gandhodakena nahāpetvā kumāraṃ devaputtaṃ viya alaṅkaritvā devavimānasadise sirigabbhe supaññatte sirisayane nipajjāpetvā gandhadāmamālādāmapupphadāmadhūpavāsacuṇṇādīhi antogabbhe ekagandhasammohaṃ katvā paṭikkamiṃsu. Atha naṃ tā itthiyo parivāretavā naccagītehi ceva madhuravacanādīhi ca nānappakārehi abhiramāpetuṃ vāyamiṃsu. So buddhisampannatāya tā itthiyo na oloketvā imā itthiyo me sarīrasamphassaṃ mā vindiṃsūti adhiṭṭhahitvā assāsapassāse nirumhi. Athassa sarīraṃ thaddhaṃ ahosi. Tā tassa sarīrasamphassaṃ avindantiyo thaddhasarīro esa nāyaṃ manusso yakkho bhavissatīti bhītatasitā hutvā attānaṃ saṇṭhāretuṃ asakkontiyo palāyiṃsu. Evaṃ itthīhipi ekasaṃvaccharaṃ antarantarā vīmaṃsantāpissa antaraṃ na passiṃsu. Evaṃ soḷasa saṃvaccharāni soḷasahi mahāvīmaṃsāhi anekāhi ca khuddakavīmaṃsāhi te amaccā brāhmaṇā rājā vīmaṃsamānāpi taṃ parigaṇhituṃ nāsakkhiṃsu. Tato rājā itthiyo pucchi bhontiyo so tumhehi saddhiṃ kiṃ hasatīti. Natthi devāti. So tāsaṃ vacanaṃ sutvā tato vipaṭisārī hutvā lakkhaṇapāṭhake brāhmaṇe pakkosāpetvā bho brāhmaṇā tumhe kumārassa jātakāle dhaññapuññalakkhaṇasampanno esa kumāro natthissa antarāyoti me kathayittha Idāni so pīṭhasappi mūgabadhiro jāto kathā vo na rametīti āha. Atha naṃ brāhmaṇā āhaṃsu mahārāja amhākaṃ ācariyehi adiṭṭhakannāma natthi api ca kho ayaṃdeva rājakulehi patthetvā laddhaputto kāḷakaṇṇīti vutte tumhākaṃ domanassaṃ siyā tasmā na kathayimhāti. Rājā idāni kiṃ kātuṃ vaṭṭatīti pucchi. Mahārāja sace kumāre imasmiṃ gehe vasante tayo antarāyā paññāyanti jīvitassa vā antarāyo setacchattassa vā antarāyo aggamahesiyā vā antarāyoti tasmā deva papañcaṃ akatvā avamaṅgalarathe avamaṅgalaasse yojāpetvātattha taṃ nipajjāpetvā pacchimadvārena nīharitvā āmakasusāne nikkhanituṃ vaṭṭatīti brāhmaṇā āhaṃsu. Atha rājā tesaṃ vacanaṃ sutvā antarāyabhayena bhīto sādhūti sampaṭicchi. Tadā candadevī taṃ pavuttiṃ sutvā turitaturitā ekikāva rājānaṃ upasaṅkamitvā vanditvā deva tumhehi mayhaṃ varo dinno mayā ca gahitakaṃ katvā tumhākaṃyeva ṭhapito taṃ me idāni dethāti āha. Gaṇhāhi devīti. Puttassa me rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Kiṃ karaṇāti. Putto no kāḷakaṇṇīti. Tenahi deva yāvajīvaṃ adatvāpi satta vassāni rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva cha vassāni rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva pañca vassāni rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva cattāri vassāni rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva tīṇi vassāni rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva dve vassāni rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva ekavassaṃ rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva satta māse rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva cha māse rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva pañca māse rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva cattāro māse rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tayo māse rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva dve māse rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva ekamāsaṃ rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva aḍḍhamāsaṃ rajjaṃ dethāti. Na sakkā devīti. Tenahi deva satta divasāni rajjaṃ dethāti. Sādhu devi gaṇhīti. Sā puttaṃ alaṅkārāpetvā temiyakumārassidaṃ rajjanti abhisekaṃ katvā sakalanagare bheriñcārāpetvā sakalanagaraṃ alaṅkārāpetvā puttaṃ hatthikkhandhaṃ āropetvā setacchattaṃ tassa matthake āropetvā nagaraṃ padakkhiṇaṃ katvā taṃ āgataṃ sirisayane nipajjāpetvā sabbarattindivaṃ yācitvā tāta temiyakumāra taṃ nissāya soḷasa vassāni niddaṃ alabhitvā rodamānāya me akkhīni uppakkāni sokena me hadayaṃ bhijjati viya ahaṃ tava apīṭhasappiādibhāvaṃ jānāmi mā maṃ anāthaṃ karohīti iminā niyāmena punadivase pañca divasāni yāci. Chaṭṭhe divase sampatte rājā sunandaṃ nāma sārathiṃ pakkosāpetvā tāta sunandasārathi sve pātova avamaṅgalarathe avamaṅgalaasse yojetvā kumāraṃ tattha Nipajjāpetvā pacchimadvārena nīharitvā kāḷakaṇṇīti vadanto āmakasusāne catubhittikaṃ āvāṭaṃ khanitvā tattha taṃ khipitvā kuddālapiṭṭhena matthakaṃ bhinditvā jīvitakkhayaṃ pāpetvā upari paṃsuṃ datvā paṭhavivaḍḍhanaṃ katvā nahātvā ehīti āṇāpesi. So sādhūti sampaṭicchi. Devīpi taṃ sutvā bhijjamānahadayā viya puttassa santikaṃ gantavā sabbarattiṃ kumāraṃ yācitvā tāta temiyakumāra tava pitā kāsikarājā taṃ sve pātova āmakasusāne nikkhanituṃ āṇāpesi sve pātova maraṇaṃ pāpuṇissasi puttāti āha. Taṃ sutvā mahāsatto tuṭṭhacitto cintesi tāta temiyakumāra soḷasa vassāni tayā katavāyāmo sve te manoratho matthakaṃ pattoti. Tassa evaṃ cintentassa abbhantare pīti uppajji. Mātuyā panassa hadayaṃ bhijjamānaṃ viya dukkhaṃ ahosi. Evaṃ santepi sace bhaṇissāmi me manoratho matthakaṃ na pāpuṇissatīti cintetvā tāya mātuyā saddhiṃ na kathesi. Athassā rattiyā accayena pātova sā mahāsattaṃ nahātvā alaṅkaritvā aṅke nisīdāpetvā taṃ āliṅgitvā nisīdi. Atha sunandasārathi pātova rathaṃ yojento devatāviggahena mahāsattassānubhāvena maṅgalarathe maṅgalaasse yojetvā rathaṃ rājadvāre ṭhapetvā mahātale abhiruyhitvā sirigabbhaṃ pavisitvā deviṃ vanditvā devi mā me kujjhi ahaṃ raññā āṇattoti vatvā puttaṃ āliṅgitvā nisinnaṃ deviṃ hatthapiṭṭhena apanetvā pupphakalāpaṃ viya kumāraṃ ukkhipitvā pāsādā otari. Tadā candadevī kese vikīritvā uraṃ Paharitvā mahāsaddena paridevitvā orodhagaṇehi saddhiṃ mahātale ohiyi. Atha naṃ mahāsatto mātaraṃ rodantaṃ disvā sattadhā bhijjamānahadayo viya mayi mātuyā saddhiṃ akathite mātā me hadayena phalitena marissatīti kathetukāmo hutvāpi sace kathessāmi soḷasavassāni mama katavāyāmo mogho bhavissati akathento panāhaṃ attano ca mātāpitūnañca mahājanassa ca paccayo bhavissāmīti sokaṃ adhivāsetvā mātuyā saddhiṃ na kathesi. Atha naṃ sunandasārathi rathaṃ āropetvā pacchimadvārābhimukhaṃ rathaṃ pesessāmīti cintentopi mahāsattassānubhāvena devatāviggahito hutvā rathaṃ nivattetvā pācīnadvārābhimukhaṃ rathaṃ pājesi. Atha rathacakkaṃ ummāre paṭihaññi. Mahāsatto taṃ saddaṃ sutvā manoratho me matthakaṃ pattoti cintetvā suṭṭhutaraṃ tuṭṭhacitto ahosi. Ratho nagarā nikkhamitvā devatānubhāvena tiyojanaṭṭhānaṃ gato. Tattha vanaghaṭaṃ sārathissa āmakasusānaṃ viya upaṭṭhāsi. So idaṃ ṭhānaṃ phāsukanti sallakkhetvā rathaṃ maggā okkamāpetvā maggapasse ṭhapetvā rathā otaritvā mahāsattassa ābharaṇabhaṇḍaṃ omuñcitvā bhaṇḍikaṃ katvā ṭhapetvā kuddālaṃ ādāya rathassa avidūre catubhittikaṃ āvāṭaṃ khanituṃ ārabhi. Tato mahāsatto cintesi ayaṃ me vāyāmakālo ahaṃ hi soḷasa vassāni vāyāmaṃ katvā hatthapāde na cālesiṃ kiṃ nukho me balaṃ atthi udāhu natthīti. So uṭṭhāya vāmahatthena dakkhiṇahatthaṃ parimajjitvā dakkhiṇahatthena vāmahatthaṃ parimajjitvā ubhohi Hatthehi dve pāde sambāhitvā rathā otarituṃ cittaṃ uppādesi. Tāvadevassa pādappatiṭṭhānaṭṭhāne vātapuṇṇaṃ bhasmacammaṃ viya paṭhavī uggantavā rathassa pacchimantaṃ āhacca aṭṭhāsi. Mahāsatto rathā otaritvā katipayavāre aparāparaṃ caṅkamitvā iminā niyāmena ekadivasaṃ yojanasatampi addhānaṃ me gantuṃ balaṃ atthīti ñatvā sace sārathi mayā saddhiṃ paṭivirujjheyya atthi nukho me tena saha paṭivirujjhituṃ balanti balaṃ upadhārento rathassa pacchimantaṃ gahetvā kumārakānaṃ kīḷanayānabhaṇḍakaṃ viya ukkhipitvā taṃ rathaṃ paribbhamanto aṭṭhāsi. Athassa me sārathinā paṭivirujjhituṃ balaṃ atthīti sallakkhetvā pasādhanatthāya cittaṃ uppajji. Taṃ khaṇaññeva sakkassa bhavanaṃ uṇhākāraṃ dassesi. Sakko āvajjento taṃ kāraṇaṃ ñatvā temiyakumārassa manoratho matthakaṃ patto idāni pasādhanatthāya cittaṃ uppannaṃ kiṃ etassa mānusikena pasādhanena dibbappasādhanena taṃ alaṅkārāpessāmīti vissukammaṃ āmantetvā dibbapasādhanaṃ gāhāpetvā pesesi gaccha tāta kāsikarājassa puttaṃ temiyakumāraṃ dibbapasādhanena alaṅkarohīti. So sakkassa vacanaṃ sutvā sādhūti sampaṭicchitvā manussalokaṃ gantavā tassa santikaṃ gantavā dasahi dibbadussasahassehi veṭhanaṃ katvā dibbehi ceva mānusikehi ca alaṅkārehi sakkaṃ viya mahāsattaṃ alaṅkaritvā sakaṭṭhānameva agamāsi. So devarājalīḷāya sārathissa khananokāsaṃ gantavā āvāṭatīre ṭhatvā taṃ sārathiṃ pucchanto tatiyaṃ gāthamāha