การกระทำวิภาคหลายอย่างซึ่งพยัญชนะที่ตรัสไว้ในคำมีอาทิอย่างนี้ว่า อิทธิบาท ๔ นั้น ฉันทะเป็นไฉน? ฉันทะ คือความพอใจ ความเป็นผู้พอใจ ความเป็นผู้ใคร่เพื่อจะทำ ดังนี้ ชื่อว่าอาการะ - ประกาศวิภาคแห่งพยัญชนะ. ว่าด้วยนิรุตติ
คำขยายเนื้อความอันประกอบด้วยอาการ ชื่อว่านิรุตติ.
ที่นำมากล่าวว่า ชื่อว่าผัสสะ เพราะอรรถว่ากระทบอารมณ์, ชื่อว่าเวทนา เพราะอรรถว่าเสวยอารมณ์ ซึ่งตรัสไว้แล้วโดยอาการ มาในคำเป็นต้นว่า ผสฺโส เวทนา ดังนี้ ก็ชื่อว่านิรุตติ - แสดงสภาวะ. ว่าด้วยนิทเทส
ความพิสดารแห่งคำขยาย ชื่อว่านิทเทส เพราะอรรถว่าแสดงเนื้อความโดยไม่เหลือ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที