ตัณหาในกามคุณ ๕ ชื่อว่ากามตัณหา. ตัณหาในรูปภพและอรูปภพ ชื่อว่าภวตัณหา. ตัณหาในความไม่มี กล่าวคือขาดสูญ ชื่อว่าวิภวตัณหา. ตัณหาในรูปภพที่บริสุทธิ์นั่นแลชื่อว่ารูปตัณหา. ตัณหาในอรูปภพ ชื่อว่าอรูปตัณหา ได้แก่ความกำหนัดที่ประกอบด้วยอุจเฉททิฏฐิ. ตัณหาในนิโรธ ชื่อว่านิโรธตัณหา. ตัณหาในเสียง ชื่อว่าสัททตัณหา. แม้ในคันธตัณหาเป็นต้นก็นัยนี้แหละ.

โอฆะเป็นต้น มีเนื้อความได้กล่าวไว้แล้วแล.

ชื่อว่า อาวรณะ เพราะอรรถว่ากั้นกุศลธรรมทั้งหลาย.

ชื่อว่า ฉทนะ ด้วยสามารถเป็นเครื่องปิด.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๗๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”