สติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้ย่อมได้ในจิตต่างๆ ในส่วนเบื้องต้น ด้วยว่าบุคคลย่อมกำหนดกายด้วยจิตดวงหนึ่ง กำหนดเวทนาทั้งหลายด้วยจิตอีกดวงหนึ่ง กำหนดจิตด้วยจิตอีกดวงหนึ่ง กำหนดธรรมทั้งหลายด้วยจิตอีกดวงหนึ่ง. แต่ในขณะแห่งโลกุตตรมรรค ย่อมได้ในจิตดวงเดียวเท่านั้น.
ดังนั้น สติที่สัมปยุตด้วยวิปัสสนาของผู้ที่กำหนดกายมาแต่ต้น จึงชื่อว่ากายานุปัสสนา, บุคคลผู้ประกอบด้วยสตินั้น ชื่อว่ากายานุปัสสี.
สติที่สัมปยุตด้วยมรรคในขณะแห่งมรรคของผู้ที่ขวนขวายเจริญวิปัสสนาบรรลุอริยมรรคแล้ว ชื่อว่ากายานุปัสสนา, บุคคลผู้ประกอบด้วยสตินั้น ชื่อว่ากายานุปัสสี.
สติที่สัมปยุตด้วยวิปัสสนาของผู้ที่กำหนดเวทนา... กำหนดจิต... กำหนดธรรมทั้งหลายมาแล้ว ชื่อว่าธรรมานุปัสสนา, บุคคลผู้ประกอบด้วยสตินั้น ชื่อว่าธรรมานุปัสสี.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที