บทว่า ภคนฺทลา ได้แก่ โรคริดสีดวงทวาร เพราะอรรถว่าทำลายอวัยวะ. อธิบายว่า ผ่าวัจจมรรค.
บทว่า ปิตฺตสมุฏฺฐานา ความว่า มีดีเป็นสมุฏฐาน คือเป็นที่เกิดขึ้นของอาพาธเหล่านั้น.
ได้ยินว่า อาพาธเหล่านั้นมี ๓๒ ชนิด แม้ในอาพาธที่มีเสมหะเป็นสมุฏฐานเป็นต้นก็นัยนี้แหละ.
บทว่า สนฺนิปาติกา ได้แก่อาพาธที่เกิดขึ้นด้วยลม ดีและเสมหะประชุมกัน คือรวมกัน.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที