บทว่า สติสมฺปชญฺญสฺส ได้แก่ สติและสัมปชัญญะซึ่งเป็นอุปการะทุกเมื่อ แก่พระโยคาวจรทุกท่านผู้ประกอบการเจริญกรรมฐานทั้งปวง

บทว่า สติปฏฺฐานนํ ความว่า ชื่อว่าการตั้ง เพราะคร่ำครวญ เรียกร้องเข้าไปตั้งไว้ในอารมณ์ทั้งหลาย. การตั้งสตินั่นแล ชื่อว่าสติปัฏฐาน.

ก็สติปัฏฐานนั้นมี ๔ ประเภท คือ กาย, เวทนา, จิต, ธรรม. ให้เป็นไปด้วยสามารถแห่งการละโดยเป็นอาการที่ไม่งาม, เป็นทุกข์, ไม่เที่ยง, ไม่ใช่ตัวตน. และด้วยสามารถแห่งการให้สำเร็จกิจการละความสำคัญว่า งาม, เป็นสุข, เที่ยง, เป็นตัวตน. สติปัฏฐาน ๔ เหล่านั้น.

บทว่า จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ ความว่า ชื่อว่าปธาน เพราะอรรถว่าเป็นเครื่องเริ่มตั้ง. ชื่อว่าสัมมัปปธาน เพราะอรรถว่าความเริ่มตั้งงาม. หรือเป็นเครื่องเริ่มตั้งโดยชอบ.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๒๙๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”