บทว่า คพฺเภ ฐิติมูลกทุกฺขํ ได้แก่ ทุกข์กล้าที่กล่าวไว้โดยนัยเป็นต้นว่า สัตว์นั้น เวลาที่มารดาลื่นพลาด เดิน นั่ง ลุกและพลิกตัวโดยพลันเป็นต้น นี้คือทุกข์มีความตั้งอยู่ในครรภ์เป็นมูล ย่อมติดตามไป.

บทว่า คพฺภวุฏฺฐานมูลกทุกฺขํ ได้แก่ ทุกข์ที่กล่าวไว้โดยนัยเป็นต้นว่า ในที่เป็นที่เกิดแห่งทุกข์ ซึ่งแม้มิตรอำมาตย์และเพื่อนของมารดาผู้หลงครรภ์เป็นต้น ก็ไม่ควรเห็น นี้คือ ทุกข์มีการออกนอกครรภ์มารดาเป็นมูล ย่อมติดตามไป.

เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า :-

อนึ่ง สัตว์อยู่ในครรภ์มารดาซึ่งเหมือนนรกคูถ

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๓๔๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”