ผู้ปฏิบัติอัปปณิหิตวิโมกข์ พึงข้ามกาโมฆะได้ ผู้ปฏิบัติอนิมิตตวิโมกข์ พึงข้ามภโวฆะได้ ผู้ปฏิบัติสุญญตวิโมกข์ พึงข้ามอวิชโชฆะได้ พึงข้ามด้วยปฐมมรรค พึงข้ามขึ้นด้วยทุติยมรรค พึงข้ามพ้นด้วยตติยมรรค พึงก้าวล่วงด้วยจตุตถมรรค พึงเป็นไปล่วงด้วยผล ดังนี้แล.

อีกอย่างหนึ่ง อาจารย์พวกหนึ่งพรรณนาอย่างนี้ว่า พึงข้ามด้วยกามโอฆะ พึงข้ามด้วยภโวฆะ พึงข้ามขึ้นด้วยภโวฆะ พึงข้ามพ้นด้วยทิฏโฐฆะ พึงกล่าวล่วงด้วยอวิชโชฆะ พึงเป็นไปล่วงด้วยโอฆะทั้งปวง.

บทว่า ครุกํ ได้แก่ ไม่เบา

บทว่า ภาริกํ ความว่า ชื่อว่าภาริกะ บรรทุกหนัก เพราะอรรถว่ามีภัณฑะที่หนักในเรือนี้.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๓๖๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”