บทว่า ปจฺจาหตมนา ท่านขยายด้วยสามารถแห่งอุปสรรคเหมือนกัน.

บทว่า อาฆาติตมนา ความว่า ชื่อว่ามีใจอาฆาต เพราะอรรถว่า เดียรถีย์เหล่านั้นมีใจอาฆาตด้วยสามารถวิหิงสา.

บทว่า ปจฺจาฆาติตมมา ท่านขยายด้วยสามารถอุปสรรคเหมือนกัน

อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่ามีใจชั่วด้วยสามารถความโกรธ ชื่อว่ามีใจอันโทษประทุษร้าย ด้วยสามารถความผูกโกรธไว้. ชื่อว่ามีใจผิด ด้วยสามารถลบหลู่คุณท่าน. ชื่อว่ามีใจผิดเฉพาะ ด้วยสามารถตีเสมอ. ชื่อว่ามีใจอันโทสะมากระทบเฉพาะ ด้วยสามารถโทสะ. ชื่อว่ามีใจอาฆาต อาฆาตเฉพาะ ด้วยสามารถพยาบาท. ชื่อว่ามีใจชั่ว มีใจอันโทษประทุษร้ายแล้ว เพราะไม่ได้ปัจจัยทั้งหลาย. ชื่อว่ามีใจผิด มีใจผิดเฉพาะ เพราะเสื่อมยศ. ชื่อว่ามีใจอันโทสะมากระทบ มากระทบเฉพาะ เพราะติเตียน. ชื่อว่ามีใจอาฆาต อาฆาตเฉพาะ เพราะเป็นผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยทุกขเวทนา. อาจารย์บางพวกพรรณนาโดยนัยมีอาทิอย่างนี้ ด้วยประการฉะนี้.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๗๙๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ทุฏฐัฏฐกสุตตนิทเทส”