ก็ธรรมที่สัมปยุตกับมโน ท่านกล่าวว่า มานัส. ในที่นี้ว่า มานัสซึ่งเป็นบ่วงที่เที่ยวไปในอากาศนี้นั้น ย่อมเที่ยวไป.

พระอรหัตต์ ท่านกล่าวว่า มานัส ในคาถานี้ว่า :- ๑-

กถํ หิ ภควา ตุยฺหํ สาวโก สาสเน รโต อปฺปตฺตมานโส เสกฺโข ๒- กาลํ กยิรา ชเนสุตาติ ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงขวนขวาย เพื่อ ประชาชน อย่างไรเล่า สาวกของพระองค์ยินดีแล้ว ในพระศาสนา ยังไม่บรรลุพระอรหัตต์ เป็นเสขะอยู่ จึงทำกาลกิริยา. ____________________________ ๑- สํ. ส. เล่ม ๑๕/ข้อ ๔๙๐ โคธิกสูตร ๒- สี. เสโข

แต่ในที่นี้ มานัสก็คือใจนั่นแหละ เพราะท่านขยายบทนี้ด้วยพยัญชนะ.