๑๑. กลหวิวาทสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

[๙๗] เอกาทสเม กลหวิวาทสุตฺตนิทฺเทเส กุโต ปหูตา กลหา วิวาทาติ กลโห จ ตสฺส ปุพฺพภาโค วิวาโท จาติ อิเม กุโต ชาตา. ปริเทวโสกา สหมจฺฉรา จาติ ปริเทวโสกา จ สหมจฺฉรา จ กุโต ปหูตา. มานาติมานา สหเปสุณา จาติ มานา จ อติมานา จ เปสุณา จ กุโต ปหูตา. เตติ เต สพฺเพปิ อฏฺฐ กิเลสธมฺมา. ตทิงฺฆ พฺรูหีติ ตํ มยา ปุจฺฉิตมตฺถํ พฺรูหิ, ยาจามิ ตํ อหนฺติ. ยาจนตฺโถ หิ อิงฺฆาติ นิปาโต.

เอเกนากาเรนาติ เอเกน การเณน. อปเรน อากาเรนาติ อปเรน การเณน. อาคาริกา ทณฺฑปสุตาติ คหปติโน วิเหสมานา. ปพฺพชิตา อาปตฺตึ อาปชฺชนฺตาติ อนาคาริกา สตฺตสุ อาปตฺติกฺขนฺเธสุ อญฺญตรํ อาปชฺชมานา.

กุโต ปหูตาติ กุโต ภูตา. กุโต ชาตาติ กุโต ปฏิลทฺธตฺตภาวา. ๑- กุโต สญฺชาตาติ อุปสคฺเคน ปทํ วฑฺฒิตํ. กุโต นิพฺพตฺตาติ กุโต นิพฺพตฺตลกฺขณํ ปตฺตา. อุปสคฺเคน ปทํ วฑฺเฒตฺวา "กุโต อภินิพฺพตฺตา"ติ วุตฺตํ. กุโต ปาตุภูตาติ กุโต ปากฏีภูตา. กึนิทานาติอาทีสุ อตฺตโน ผลํ นิเทตีติ นิทานํ. เอตสฺมา ผลํ สมุเทตีติ สมุทโย. เอตสฺมา ผลํ ชายตีติ ชาติ. เอตสฺมา ผลํ ปภวตีติ ปภโว. มูลํ ปุจฺฉตีติ กลหสฺส การณํ ปุจฺฉติ. การณํ หิ ปติฏฺฐฏฺเฐน มูลํ. อตฺตโน ผลนิปฺผาทนตฺถํ หิโนติ ปวตฺตตีติ เหตุ. "หนฺท นํ คณฺหถา"ติ ทสฺเสนฺตํ วิย อตฺตโน ผลํ นิเทตีติ นิทานํ. เอตสฺมา ผลํ สมฺภวตีติ สมฺภโว. ปภวติ ผลํ เอตสฺมาติ ปภโว. สมุฏฺฐาติ เอตฺถ ผลํ, เอเตน วา สมุฏฺฐาตีติ สมุฏฺฐานํ. อตฺตโน ผลํ อาหรตีติ อาหาโร. อปฺปฏิกฺขิปิตพฺพฏฺเฐน อตฺตโน ผลํ อารเมตีติ อารมฺมณํ. เอตํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิกฺขิปิตฺวา ผลํ เอติ ปวตฺตตีติ ปจฺจโย. เอตสฺมา ผลํ สมุเทตีติ สมุทโยติ เอวเมเตสํ ปทานํ