๔. สุทฺธฏฺฐกสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

[๒๓] จตุตฺเถ สุทฺธฏฺฐเก ปฐมคาถายํ ๑- ตาวตฺโถ:- น ภิกฺขเว เอวรูเปน ทสฺสเนน สุทฺธิ โหติ, อปิ จ โข กิเลสมลีนตฺตา อสุทฺธํ, กิเลสโรคานํ อธิคมา สโรคเมว จนฺทาภํ พฺราหฺมณํ, ๒- อญฺญํ วา เอวรูปํ ทิสฺวา ทิฏฺฐิคติโก พาโล อภิชานาติ "ปสฺสามิ สุทฺธํ ปรมํ อาโรคฺยํ, ๓- เตน จ ทิฏฺฐิสงฺขาเตน ทสฺสเนน สํสุทฺธิ นรสฺส โหตี"ติ, โส เอวํ อภิชานนฺโต ตํ ทสฺสนํ "ปรมนฺ"ติ ญตฺวา ตสฺมึ ทสฺสเน สุทฺธานุปสฺสี สมาโน ตํ ทสฺสนํ "มคฺคญาณนฺ"ติ ปจฺเจติ. ตมฺปน มคฺคญาณํ น โหติ.

ปรมํ อาโรคฺยํ ปตฺตนฺติ อุตฺตมํ นิพฺยาธึ ปาปุณิตฺวา ฐิตํ. ตาณปฺปตฺตนฺติ ตถา ปาลนปฺปตฺตํ. เลณปฺปตฺตนฺติ นิลียนปฺปตฺตํ. สรณปฺปตฺตนฺติ ปติฏฺฐาปตฺตํ, ทุกฺขนาสนํ วา ปตฺตํ. อภยปฺปตฺตนฺติ นิพฺภยภาวปฺปตฺตํ. อจฺจุตปฺปตฺตนฺติ นิจฺจภาวปฺปตฺตํ. ๔- อมตปฺปตฺตนฺติ อมตํ มหานิพฺพานํ ปตฺตํ. นิพฺพานปฺปตฺตนฺติ วานวิรหิตปฺปตฺตํ.

อภิชานนฺโตติ วิเสเสน ชานนฺโต. อาชานนฺโตติ อตฺถํ ชานมาโน. ๕- วิชานนฺโตติ อเนกวิเธน ชานมาโน. ปฏิวิชานนฺโตติ ตํ ตํ ปฏิจฺจ วิชานมาโน. ปฏิวิชฺฌนฺโตติ หทเย กุรุมาโน.