เกนฏฺเฐนาติ เกน อตฺเถน. อภิภวนาทิติวิธํ อตฺถํ ทสฺเสตุํ "ปริสหนฺตีติ ปริสฺสยา"ติอาทิมาห. ปริสหนฺตีติ ทุกฺขํ อุปฺปาเทนฺติ อภิภวนฺติ. ปริหานาย สํวตฺตนฺตีติ กุสลานํ ธมฺมานํ ปริจฺจชนาย ปวตฺตนฺติ. ๓- ตตฺราสยาติ ตสฺมึ สรีเร อกุสลา ธมฺมา อาสยนฺติ นิวสนฺติ อุปฺปชฺชนฺตีติ อตฺโถ. เต ปริสฺสยาติ กายทุจฺจริตาทโย อุปทฺทวา. กุสลานํ ธมฺมานํ อนฺตรายายาติ อุปริ วตฺตพฺพานํ สมฺมาปฏิปทาทิโกสลฺลสมฺภูตานํ ธมฺมานํ อนฺตรธานาย อทสฺสนตฺถาย สํวตฺตนฺติ. สมฺมาปฏิปทายาติ สุนฺทราย, ปสฏฺฐาย วา ปฏิปทาย, น มิจฺฉาปฏิปทาย. อนุโลมปฏิปทายาติ อวิรุทฺธปฏิปทาย, น ปฏิโลมปฏิปทาย. อปจฺจนีกปฏิปทายาติ น ปจฺจนีกปฏิปทาย, อปจฺจตฺถิกปฏิปทาย. อนฺวตฺถปฏิปทายาติ อตฺถํ อนุคตาย ปฏิปทาย, อุปรูปริ วฑฺฒิตาย ปฏิปทาย, ยถา อตฺโถ, ตถา ปฏิปชฺชิตพฺพาย ปฏิปทายาติ วุตฺตํ โหติ. "อตฺตตฺถปฏิปทายา"ติปิ ปาฬิ, ตํ น สุนฺทรํ. ธมฺมานุธมฺมปฏิปทายาติ ธมฺโม นาม นวโลกุตฺตรธมฺโม. อนุธมฺโม นาม วิปสฺสนาทิ. ตสฺส ธมฺมสฺส อนุรูปา ธมฺมปฏิปทา ธมฺมานุธมฺมปฏิปทา, ตสฺสา ธมฺมานุธมฺมปฏิปทาย.
สีเลสุ ปริปูริการิตายาติ ปาติโมกฺขสีเลสุ ปาริปูรึ กตฺวา ฐิตตาย. อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตายาติ "จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา"ติอาทินา ๔- นเยน วุตฺเตสุ มนจฺฉฏฺเฐสุ อินฺทฺริเยสุ สุโคปิตทฺวารตาย. ๕- โภชเน มตฺตญฺญุตายาติ ปฏิคฺคหณาทีสุ ปมาณยุตฺตตาย. อลํสาฏกาทึ มุญฺจิตฺวา มิตโภชนตาย.
@๙/๒๑๓/๗๐, องฺ.ติก. ๒๐/๑๖/๑๐๘, ม.ม. ๑๓/๒๔/๑๘, ขุ.จูฬ. ๓๐/๑๔๘/๗๑ (สฺยา) ๕ ฉ.ม.