@๔ ขุ.ธ. ๒๕/๑๔๘/๔๓ ๕ ขุ.ธ. ๒๕/๓๖๙/๘๑
@๖ สํ.มหา. ๑๙/๔/๕ ๗ ขุ.ชา. ๒๘/๑๘๔๑/๓๒๖
กิมิกุลานํ อาวาสภาเวน วมฺมิโก "วมฺมิโกติ โข ภิกฺขุ อิมสฺเสตํ จาตุมฺมหาภูติกสฺส กายสฺส อธิวจนนฺ"ติอาทีสุ ๑- วิย. ยเถว หิ พาหิรโก วมฺมิโก, วมตีติ วนฺตโกติ วนฺตุสฺสโยติ วนฺตสิเนหสมฺพนฺโธติ ๒- จตูหิ การเณหิ "วมฺมิโก"ติ วุจฺจติ. โส หิ อหินกุลอุนฺทูรฆรโคฬิกาทโย ๓- นานปฺปกาเร ปาณเก วมตีติ วมฺมิโก. อุปจิกาหิ วนฺตโกติ วมฺมิโก. อุปจิกาหิ วเมตฺวา ๔- มุขตุณฺฑเกหิ อุกฺขิตฺตปํสุจุณฺเณน กฏิปฺปมาเณนปิ ปุริสปฺปมาเณนปิ อุสฺสิโตติ วมฺมิโก. อุปจิกาหิ วนฺตเขฬสิเนเหน อาพนฺธตาย สตฺตสตฺตาหํ เทเว วสฺสนฺเตปิ น วิปฺปกิรียติ, นิทาเฆปิ ตโต ปํสุมุฏฺฐึ คเหตฺวา ตสฺมึ มุฏฺฐินา ปีฬิยมาเน สิเนโห นิกฺขมติ, เอวํ วนฺตสิเนหสมฺพนฺโธติ วมฺมิโก, เอวมยํ กาโยปิ "อกฺขิมฺหา อคฺคิคูถโก"ติอาทินา นเยน นานปฺปการํ อสุจิกลลํ ๕- วมตีติ วมฺมิโก. พุทฺธปจฺเจกพุทฺธขีณาสวา อิมสฺมึ อตฺตภาเว นิกนฺติปริยาทาเนน อตฺตภาวํ ฉฑฺเฑตฺวา คตาติ อริเยหิ วนฺตโกติปิ วมฺมิโก. โยปิ จายํ ๖- ตีหิ อฏฺฐิสเตหิ อุสฺสิโต นฺหารุสมฺพนฺโธ มํสาวเลปโน อลฺลจมฺมปริโยนทฺโธ ฉวิรญฺชิโต สตฺเต วญฺเจติ, ตํ สพฺพํ อริเยหิ วนฺตเมวาติ วนฺตุสฺสโยติปิ วมฺมิโก. "ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ, จิตฺตมสฺส วิธาวตี"ติ ๗- เอวํ ตณฺหาย ชนิตตฺตา อริเยหิ วนฺเตเนว ตณฺหาสิเนเหน สมฺพนฺโธ อยนฺติ วนฺตสิเนหสมฺพนฺโธติปิ วมฺมิโก. ยถาปิ วมฺมิกสฺส อนฺโต นานปฺปการา ปาณกา ตตฺเถว ชายนฺติ, อุจฺจารปสฺสาวํ กโรนฺติ, คิลานา สยนฺติ, มตา ปปตนฺติ. ๘- อิติ โส เตสํ ปสูติฆรํ วจฺจกุฏิคิลานสาลา สุสานญฺจ โหติ, เอวํ ขตฺติยมหาสาลาทีนมฺปิ กาโย "อยํ โคปิตรกฺขิโต มณฺฑิตปสาทิโต มหานุภาวานํ กาโย"ติ อจินฺเตตฺวา ฉวินิสฺสิตา ปาณา จมฺมนิสฺสิตา ปาณา มํสนิสฺสิตา ปาณา นฺหารุนิสฺสิตา ปาณา อฏฺฐินิสฺสิตา ปาณา อฏฺฐิมิญฺชนิสฺสิตา ปาณาติ เอวํ กุลคณนาย อสีติมตฺตานิ กิมิกุลสหสฺสานิ อนฺโตกายสฺมึเยว ชายนฺติ, อุจฺจารปสฺสาวํ กโรนฺติ, เคลญฺเญน อาตุริตานิ สยนฺติ, มตามตา นิปตนฺติ.