ชปฺปนฺตาติ คุณวเสน กเถนฺตา. ปชปฺปนฺตาติ ปกาเรน กเถนฺตา. อภิชปฺปนฺตาติ วิเสเสน กเถนฺตา, อุปสคฺควเสน วา วฑฺฒิตํ.

[๙] เอวํ ปฐมคาถาย "ทูเร วิเวกา หิ ตถาวิโธ"ติ สาเธตฺวา ทุติยคาถาย จ ตถาวิธานํ ธมฺมตํ อาวิกตฺวา อิทานิ เตสํ ปาปกมฺมกรณํ ๑- อาวิกโรนฺโต "กาเมสุ คิทฺธา"ติ คาถมาห.

ตสฺสตฺโถ:- เต สตฺตา กาเมสุ ปริโภคตณฺหาย คิทฺธา, ปริเยสนาทิมนุยุตฺตตฺตา ปสุตา, สมฺโมหมาปนฺนตฺตา ปมูฬฺหา, อวคมนตาย มจฺฉริยตาย พุทฺธาทีนํ วจนํ อนาทิยนตาย ๒- จ อวทานิยา, กายวิสมาทิมฺหิ วิสเม นิวิฏฺฐา, อนฺตกาเล มรณทุกฺขูปนีตา, "กึสุ ภวิสฺสาม อิโต จุตาเส"ติ ปริเทวยนฺตีติ.

คิทฺธาติ กามราเคน คิทฺธา. คธิตาติ สงฺกปฺปราเคน ปจฺจาสึสมานา หุตฺวา คธิตา. มุจฺฉิตาติ กามตณฺหาย มุจฺฉาปเรตา. อชฺโฌปนฺนาติ กามนนฺทิยา อธิโอปนฺนา ๓- อชฺโฌตฺถฏา. ลคฺคาติ กามสิเนเหน อลฺลีนา. ลคฺคิตาติ กามปริฬาเหน เอกีภูตา. ปลิพุทฺธาติ กามสญฺญาย อาวฏฺฏิตา. อถ วา "ทิฏฺฐิทสฺสเน คิทฺธา. อภิณฺหทสฺสเน คธิตา. สํสคฺคกิริยสฺมึ มุจฺฉิตา. วิสฺสาสกิริยสฺมึ อชฺโฌปนฺนา. สิเนหวลญฺชสฺมึ ลคฺคา. ทฺวยนฺทฺวยสมาปตฺติมฺหิ ลคฺคิตา. อปราปรํ อมุญฺจมานา หุตฺวาว ปลิพุทฺธา"ติ เอวเมเก วณฺณยนฺติ.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. คุหัฏฐกสุตตนิทเทส”