เอสนฺตีติ ปจฺจาสึสนฺติ. คเวสนฺตีติ มคฺคยนฺติ. ปริเยสนฺตีติ สพฺพากาเรน อิจฺฉนฺติ ปตฺเถนฺติ. อถ วา ทิฏฺฐารมฺมเณ สุภาสุภํ อตฺถิ, นตฺถีติ เอสนฺติ.

@อธิโอสนฺนา สุภาสุภารมฺมเณ ปจฺจกฺขํ กตฺวา วลญฺชนตฺถาย ปิยํ กโรนฺตา คเวสนฺติ. จิตฺตวเสน เอสนฺติ. สํโยควเสน ๑- คเวสนฺติ. กรณวเสน ปริเยสนฺติ. เต ทุวิเธ กาเม ปฏิจฺจ โอตริตฺวา จรนฺตีติ ตจฺจริตา. เตว กาเม พหุลํ เยภุยฺเยน วฑฺเฒนฺติ ปวตฺตยนฺตีติ ตพฺพหุลา. เตว กาเม ครุกตฺวา ทหนฺตีติ ๒- ตคฺครุกา. เตสุ กาเมสุ นินฺนา นมิตา หุตฺวา วสนฺตีติ ตนฺนินฺนา. เตสุ กาเมสุ ภตฺติมา ๓- หุตฺวา วสนฺตีติ ตปฺโปณา. เตสุ กาเมสุ อวลมฺพิตา หุตฺวา เตสุเยว นมิตา วสนฺตีติ ตปฺปพฺภารา. เตสุ กาเมสุ อวตฺถริตฺวา มุจฺฉาปเรตปฺปสงฺคา หุตฺวา จรนฺตีติ ๔- ตทธิมุตฺตา. เตว กาเม อธิปตึ เชฏฺฐํ กตฺวา จรนฺตีติ ๕- ตทาธิปเตยฺยา. อถ วา "อารมฺมณสฺส อิฏฺฐภาเวน ตจฺจริตา. อารมฺมณสฺส กนฺตภาเวน ตพฺพหุลา. อารมฺมณสฺส มนาปภาเวน ตคฺครุกา. อารมฺมณสฺส ปิยภาเวน ตนฺนินฺนา. อารมฺมณสฺส กามูปสญฺหิตภาเวน ตปฺโปณา. อารมฺมณสฺส รชนียภาเวน ตปฺปพฺภารา. อารมฺมณสฺส มุจฺฉนียภาเวน ตทธิมุตฺตา. อารมฺมณสฺส พนฺธนียภาเวน ตทาธิปเตยฺยา"ติ เอวเมเก วณฺณยนฺติ.

รูเป ปริเยสนฺตีติอาทีสุ ปริเยสนฺตีติ อลทฺธสฺส ลาภาย เอสนวเสน. ปฏิลภนฺตีติ หตฺถคตวเสน. ปริภุญฺชนฺตีติ วลญฺชนวเสน วุตฺตนฺติ ญาตพฺพํ. กลหํ วิวาทํ กโรตีติ กลหการโก. ตสฺมึ นิยุตฺโตติ กลหปฺปสุโต. กมฺมการกาทีสุปิ เอเสว นโย. โคจเร จรนฺโตติ เวสิยาทิโคจเร, สติปฏฺฐานาทิโคจเร วา จรมาโน. เตสุ นิยุตฺโต โคจรปฺปสุโต. อารมฺมณูปนิชฺฌานวเสน ฌานํ อสฺส อตฺถีติ ฌายี. ตสฺมึ นิยุตฺโต ฌานปฺปสุโต.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๑๙๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. คุหัฏฐกสุตตนิทเทส”