@๖ สี.,ฉ.ม. ปฐมสมาปนฺนสมาปตฺติพลํ อรูปธมฺมสฺส อตฺตโน ปวตฺติฏฺฐาเน รูปปวตฺติยา ปธานการณภาเวน เอกจิตฺตสมายุตฺตาติ จิตฺตปฺปธานภาโว กถิโตติ เวทิตพฺโพ.

เอวํ ปญฺจโวการภเว ปวตฺติยํ รูปปฺปวตฺติปฺปธานภูตจิตฺตนิโรเธน รูเป ธรมาเนเยว สตฺตานํ ๑- นิโรโธ นาม โหตีติ อรูปธมฺมวเสน เอว "ลหุโส วตฺตเต ขโณ"ติ วุตฺตํ. อถ วา ปญฺจโวการภเว จุติจิตฺตํ สนฺธาย กถิตาติ เวทิตพฺพา. เอวํ กถิยมาเน สุขทุกฺขา จาติ กายิกเจตสิกสุขเวทนา จ กายิกเจตสิกทุกฺขเวทนา จ จุติจิตฺตกฺขเณ อโหนฺตีปิ เอกสนฺตติวเสน จุติจิตฺเตน สทฺธึ นิรุชฺฌตีติ กถิตา. จตุโวการภวํ วา สนฺธาย กถิตาติปิ เวทิตพฺพา. กถํ? อญฺญสฺมึ ฐาเน อตฺตภาโวติ สญฺญากฺขนฺธสฺส วุตฺตภาเวน อตฺตภาโวติ สญฺญากฺขนฺโธว คหิโต. พฺรหฺมโลเก กายิกสุขทุกฺขโทมนสฺสํ ๒- อโหนฺตมฺปิ สุขทุกฺขา จาติ เวทนาสามญฺญโต ลพฺภมาโน เวทนากฺขนฺโธ คหิโตติ เวทิตพฺพํ. เสสํ วุตฺตสทิสเมว. อิเมสุ จ ตีสุ วิกปฺเปสุ เกวลาติ ธุวสุขสุภอตฺตา นตฺถิ, เกวลํ เตหิ ๓- อโวมิสฺสา. ลหุโส วตฺตติ ขโณติ วุตฺตนเยน เอกจิตฺตกฺขณิกตาย ลหุโก อติปริตฺโต ชีวิตาทีนํ ขโณ วตฺตติ.

เอกโต ทฺวินฺนํ จิตฺตานํ อปฺปวตฺตึ ทสฺเสนฺโต "จุลฺลาสีติสหสฺสานี"ติ คาถมาห. จุลฺลาสีติสหสฺสานิ, กปฺปา ติฏฺฐนฺติ เย มรูติ เย เทวคณา จตุราสีติ กปฺปสหสฺสานิ อายุํ คเหตฺวา เนวสญฺญานาสญฺญายตเน ติฏฺฐนฺติ. "เย นรา"ติปิ ปาฬิ. น เตฺวว เตปิ ชีวนฺติ, ทฺวีหิ จิตฺเตหิ สโมหิตาติ ๔- เตปิ เทวา ทฺวีหิ จิตฺเตหิ สโมหิตา เอกโต หุตฺวา ยุคนทฺเธน จิตฺเตน น ตุ เอว ชีวนฺติ, เอเกเนเกน จิตฺเตน ชีวนฺตีติ อตฺโถ.

อิทานิ มรณกาลํ ทสฺเสนฺโต "เย นิรุทฺธา"ติ คาถมาห. ตตฺถ เย นิรุทฺธาติ เย ขนฺธา นิรุทฺธา อตฺถงฺคตา. มรนฺตสฺสาติ มตสฺส. ติฏฺฐมานสฺส วาติ ธรมานสฺส

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๒๖๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. คุหัฏฐกสุตตนิทเทส”