อนิธานคตา ภคฺคาติ เย ขนฺธา ภินฺนา, เต นิธานํ นิหิตํ นิจยํ นิคจฺฉนฺตีติ ๑- อนิธานคตา. ปุญฺโช นตฺถิ อนาคเตติ อนาคเตปิ เนสํ ปุญฺชภาโว ราสิภาโว นตฺถิ. นิพฺพตฺตาเยว ติฏฺฐนฺตีติ ปจฺจุปฺปนฺนวเสน อุปฺปนฺนา ฐิติกฺขเณ จสฺส ๒- วยธมฺมาว หุตฺวา ติฏฺฐนฺติ. กิมิว? อารคฺเค สาสปูปมาติ สูจิมุเข สาสโป วิย.

อิทานิ ขนฺธานํ ทสฺสนภาวํ ทสฺเสนฺโต "นิพฺพตฺตานนฺ"ติ คาถมาห. ตตฺถ นิพฺพตฺตานํ ธมฺมานนฺติ ปจฺจุปฺปนฺนานํ ขนฺธานํ. ภงฺโค เนสํ ปุรกฺขโตติ เอเตสํ เภโท ปุรโต กตฺวา ฐปิโต. ปโลกธมฺมาติ นสฺสนสภาวา. ปุราเณหิ อมิสฺสิตาติ ปุเร อุปฺปนฺเนหิ ขนฺเธหิ น มิสฺสิตา น สํสคฺคา.

อิทานิ ขนฺธานํ อทสฺสนภาวํ ทสฺเสนฺโต "อทสฺสนโต อายนฺตี"ติ คาถมาห. ตตฺถ อทสฺสนโต อายนฺตีติ อทิสฺสมานาเยว อาคจฺฉนฺติ อุปฺปชฺชนฺติ. ภงฺคา คจฺฉนฺติ ทสฺสนนฺติ เภทา ภงฺคโต อุทฺธํ อทสฺสนภาวํ คจฺฉนฺติ. วิชฺชุปฺปาโทว อากาเสติ วิวฏากาเส วิชฺชุลตานิจฺฉรณํ วิย. อุปฺปชฺชนฺติ วยนฺติ จาติ ปุพฺพนฺตโต อุทฺธํ อุปฺปชฺชนฺติ จ ภิชฺชนฺติ จ, นสฺสนฺตีติ อตฺโถ. "อุเทติ อาปูรติ ขียติ ๓- จนฺโท"ติ ๔- เอวมาทีสุ วิย.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๒๖๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. คุหัฏฐกสุตตนิทเทส”