อริยสจฺจานิ กโรติ. เอวเมว โข มหาราช โอภาสนลกฺขณา ปญฺญา"ติ.

ยถา วา ๓- ปน เฉโก ภิสกฺโก อาตุรานํ สปฺปายาสปฺปายานิ โภชนาทีนิ ชานาติ, เอวํ ปญฺญา อุปฺปชฺชมานา กุสลากุสลเสวิตพฺพาเสวิตพฺพหีนปฺปณีต- กณฺหสุกฺกสปฺปฏิภาคอปฺปฏิภาเค ธมฺเม ปชานาติ. วุตฺตมฺปิ เจตํ ธมฺมเสนาปตินา "ปชานาติ ปชานาตีติ โข อาวุโส ตสฺมา ปญฺญวาติ วุจฺจติ. กิญฺจ ปชานาติ? อิทํ ทุกฺขนฺติ ปชานาตี"ติ ๔- วิตฺถาเรตพฺพํ. เอวมสฺสา ปชานนลกฺขณตา เวทิตพฺพา.

อปโร นโย:- ยถาสภาวปฏิเวธลกฺขณา ปญฺญา, อกฺขลิตปฏิเวธลกฺขณา วา, กุสลิสฺสาสกฺขิตฺตอุสุปฏิเวโธ วิย. วิสโยภาสรสา, ปทีโป วิย. อสมฺโมหปจฺจุปฏฺฐานา, อรญฺญคตสุเทสโก วิย.

ขนฺธธีราติ ปญฺจสุ ขนฺเธสุ ญาณํ ปวตฺเตนฺตีติ ขนฺธธีรา. อฏฺฐารสสุ ธาตูสุ ญาณํ ปวตฺเตนฺตีติ ธาตุธีรา. เสเสสุปิ อิมินา นเยน อตฺโถ เนตพฺโพ. เต ธีรา เอวมาหํสูติ เอเต ปณฺฑิตา เอวํ กถยึสุ. กเถนฺตีติ "อปฺปกํ ปริตฺตกนฺ"ติ กถยนฺติ. ภณนฺตีติ "โถกํ ขณิกนฺ"ติ ภาสนฺติ. ทีปยนฺตีติ "ลหุกํ อิตฺตรนฺ"ติ ปฏฺฐเปนฺติ. ๕- โวหรนฺตีติ "อนทฺธนิกํ นจิรฏฺฐิติกนฺ"ติ นานาวิเธน พฺยาหรนฺติ. ๖-