@๔ ฉ.ม. อนุสยกิเลสํ ๕ ฉ.ม....เอวํ

เทฺว มมตฺตาติ เทฺว อาลยา. ยาวตาติ ปริจฺเฉทนิยมนตฺเถ ๑- นิปาโต. ตณฺหาสงฺขาเตนาติ ตณฺหาโกฏฺฐาเสน, สงฺขา สงฺขาตนฺติ อตฺถโต เอกํ "สญฺญานิทานา หิ ปปญฺจสงฺขา"ติอาทีสุ ๒- วิย. สีมกตนฺติ อปริจฺเฉทโทสวิรหิตํ มริยาทกตํ "ติโยชนปรมํ สีมํ สมฺมนฺนิตุนฺ"ติอาทีสุ ๓- วิย. โอธิกตนฺติ วจนปริจฺเฉทโทสวิรหิตํ ปริจฺเฉทกตสีมนฺตริกรุกฺโข วิย. ปริยนฺตกตนฺติ ปริจฺเฉทกตํ. สีมนฺตริกรุกฺโข ปน ทฺวินฺนํ สาธารณํ, อยํ ปน เอกาพทฺธตาลปนฺติ วิย กตนฺติ ปริยนฺตกตํ. ปริคฺคหิตนฺติ กาลนฺตเรปิ ปรายตฺตํ มุญฺจิตฺวา ๔- สพฺพากาเรน คหิตํ. มมายิตนฺติ อาลยกตํ วสฺสูปคตํ เสนาสนํ วิย. อิทํ มมนฺติ สมีเป ฐิตํ. เอตํ มมนฺติ ทูเร ฐิตํ. เอตฺตกนฺติ ปริกฺขารนิยมนํ "เอตฺตกมฺปิ นปฺปฏิภาเสยฺยา"ติ วิย. เอตฺตาวตาติ ปริจฺเฉทตฺเถปิ นิปาตนิยมนํ "เอตฺตาวตา โข มหานามา"ติ วิย. เกวลมฺปิ มหาปฐวินฺติ สกลมฺปิ มหาปฐวึ.

อฏฺฐสตตณฺหาวิปรีตนฺติ ๕- อฏฺฐุตฺตรสตํ ตณฺหาคมนวิตฺถารํ. อฏฺฐุตฺตรสตํ กถํ โหตีติ เจ? รูปตณฺหา ฯเปฯ ธมฺมตณฺหาติ เอวํ จกฺขุทฺวาราทีสุ ชวนวีถิยา ปวตฺตา ตณฺหา "เสฏฺฐิปุตฺโต, พฺราหฺมณปุตฺโต"ติ เอวมาทีสุ ปิติโต ลทฺธนามา วิย ปิตุสทิสารมฺมณภูตา. เอตฺถ จ รูปารมฺมณา ตณฺหา รูเป ตณฺหาติ รูปตณฺหา. สา กามราคภาเวน รูปํ อสฺสาเทนฺตี ปวตฺตมานา กามตณฺหา. สสฺสตทิฏฺฐิสหคตราคภาเวน "รูปํ นิจฺจํ ธุวํ สสฺสตนฺ"ติ เอวํ อสฺสาเทนฺตี ปวตฺตมานา ภวตณฺหา. อุจฺเฉททิฏฺฐิสหคตราคภาเวน "รูปํ อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ เปจฺจ น ภวิสฺสตี"ติ ๖- เอวํ อสฺสาเทนฺตี ปวตฺตมานา วิภวตณฺหาติ เอวํ ติวิธา โหติ. ยถา จ รูปตณฺหา, ตถา สทฺทตณฺหาทโยปีติ เอตานิ อฏฺฐารส ตณฺหาวิปรีตานิ ๗- โหนฺติ. ตานิ อชฺฌตฺตรูปาทีสุ อฏฺฐารส, พหิทฺธารูปาทีสุ อฏฺฐารสาติ ฉตฺตึส, อิติ อตีตานิ ฉตฺตึส, อนาคตานิ ฉตฺตึส, ปจฺจุปฺปนฺนานิ ฉตฺตึสาติ อฏฺฐสตํ. อชฺฌตฺติกสฺส อุปาทาย