วชฺเชยฺยุํ. ยถา เอโก ปาณิ, เอวํ จกฺขุ ทฏฺฐพฺพํ. ยถา ทุติโย ปาณิ,

เอวํ รูปํ ทฏฺฐพฺพํ. ยถา เตสํ สนฺนิปาโต, เอวํ ผสฺโส ทฏฺฐพฺโพ.

เอวํ ผุสนลกฺขโณ จ ผสฺโส สงฺฆฏฺฏนรโส จา"ติ วิตฺถาโร.

ยถา วา "จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา"ติอาทีสุ ๑- จกฺขุวิญฺญาณาทีนิ จกฺขุอาทินาเมน วุตฺตานิ, เอวมิธาปิ ตานิ จกฺขุอาทินาเมน จ ๒- วุตฺตานีติ เวทิตพฺพานิ. ตสฺมา "เอวํ จกฺขุ ทฏฺฐพฺพนฺ"ติอาทีสุ เอวํ จกฺขุวิญฺญาณํ ทฏฺฐพฺพนฺติ อิมินา นเยน อตฺโถ เวทิตพฺโพ. เอวํ สนฺเต จิตฺตารมฺมณสงฺฆฏฺฏนโต อิมสฺมิมฺปิ สุตฺเต กิจฺจฏฺเฐเนว รเสน "สงฺฆฏฺฏนรโส"ติ สิทฺโธ โหติ. ติกสนฺนิปาตสงฺขาตสฺส ๓- ปน อตฺตโน การณสฺส วเสน ปเวทิตตฺตา สนฺนิปาตปจฺจุปฏฺฐาโน. อยํ หิ ตตฺถ ตตฺถ "ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส"ติ เอวํ การณโยควเสน ๔- ปเวทิโตติ. อิมสฺส จ สุตฺตปทสฺส ติณฺณํ สงฺคติยา ผสฺโสติ อยมตฺโถ, น สงฺคติมตฺตเมว ผสฺโส.