ปิปาสาย รุปฺปนํ กาลกญฺชิกาทีสุ ปากฏํ. ตตฺถ หิ สตฺตา เทฺว ตีณิ พุทฺธนฺตรานิ หทยเตมนมตฺตํ วา ชิวฺหาเตมนมตฺตํ วา อุทกพินฺทุมฺปิ ลทฺธุํ น สกฺโกนฺติ. "ปานียํ ปิวิสฺสามา"ติ นทึ คตานํ ชลํ วาลิกาตลํ สมฺปชฺชติ. มหาสมุทฺทํ ปกฺขนฺตานมฺปิ ๓- สมุทฺโท ปิฏฺฐิปาสาโณเยว โหติ. เต สุสฺสนฺตา พลวทุกฺขปีฬิตา วิรวนฺติ. ๔- ฑํสาทีหิ รุปฺปนํ ฑํสมกฺขิกาทิพหุเลสุ ปเทเสสุ ปากฏํ. ตํ ปน "กตมนฺตํ รูปํ? สนิทสฺสนํ สปฺปฏิฆนฺ"ติอาทินา นเยน อภิธมฺเม ๕- วิตฺถาริตเมว.
สปฺปนฺตีติ สทฺทา, ๖- อุทาหรียนฺตีติ อตฺโถ. อุตุจิตฺตวเสน ทฺวิสมุฏฺฐานิกา สทฺทา. คนฺธยนฺตีติ คนฺธา, อตฺตโน วตฺถูนิ สูจยนฺตีติ อตฺโถ. รสนฺติ เต สตฺตาติ รสา, อสฺสาเทนฺตีติ อตฺโถ. ผุสียนฺตีติ โผฏฺฐพฺพา, เอเต คนฺธาทโย จตุสมุฏฺฐานิกาว. เตสํ วิภาโค อภิธมฺเม ๗- วิตฺถาริโตเยว.
@๕ อภิ.สงฺ. ๓๔/๕๘๖/๑๗๖-๗ ๖ สี.,ก. สทฺทียนฺตีติ สทฺทา ๗ อภิ.สงฺ. ๓๔/๖๒๑-๓/๑๙๑