@๕ ฉ.ม. โอตริตฺวา ตถมนาติ อวิปรีตมนา. ภูตมนาติ ภูตตฺถมนา. ๑- ยาถาวมนาติ นิจฺจลมนา. อวิปรีตมนาติ นิจฺฉยมนา. ตตฺถ "สจฺจมนา สจฺจสญฺญิโน"ติ สจฺจวาทิคุณํ, "ตถมนา ตถสญฺญิโน"ติ สจฺจสนฺธคุณํ, ๒- "ภูตมนา ภูตสญฺญิโน"ติ เจโตภูตคุณํ, ๓- "ยาถาวมนา ยาถาวสญฺญิโน"ติ ปจฺจยิกคุณํ, ๔- "อวิปรีตมนา อวิปรีตสญฺญิโน"ติ อวิสํวาทคุณํ กถิตนฺติ ญาตพฺพํ.
ปรโตโฆโสติ อญฺญสฺส สนฺติกา ๕- อุปฺปนฺนสทฺโท. อกฺโกโสติ ชาติอาทีสุ ทสสุ อกฺโกเสสุ อญฺญตโร. โย วาทํ อุเปตีติ โย ปุคฺคโล อุปวาทํ อุปคจฺฉติ. การโก วาติ กตโทโส วา. การกตายาติ ๖- โทสสฺส กตภาเวน. วุจฺจมาโนติ กถิยมาโน. อุปวทิยมาโนติ โทสํ อุปวชฺชมาโน. กุปฺปตีติ โกปํ กโรติ.
ขิลชาตตาปิ นตฺถีติ จิตฺตพนฺธภาวจิตฺตกจวรภาวสงฺขาตํ ๗- ปฏิฆขิลํ ชาตํ อสฺสาติ ขิลชาโต, ตสฺส ภาโว ขิลชาตตา, สาปิ ๘- นตฺถิ น สนฺติ. ปญฺจปิ เจโตขิลาติ กาเม อวีตราโค, กาเย อวีตราโค, รูเป อวีตราโค, ยาวทตฺถํ อุทราวเทหกํ ภุญฺชิตฺวา เสยฺยสุขํ ปสฺสสุขํ มิทฺธสุขํ อนุยุตฺโต วิหรติ, อญฺญตรํ เทวนิกายํ ปณิธาย พฺรหฺมจริยํ จรติ "อิมินาหํ สีเลน วา วเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา เทโว วา ภวิสฺสามิ, เทวญฺญตโร วา"ติ ๙- เอวรูปา ปญฺจปิ จิตฺตสฺส พนฺธภาวกจวรภาวสงฺขาตา เจโตขิลา นตฺถิ.