[๒๐] เอวํ นิสฺสิเต ตาว "ทิฏฺฐีนิเวสา ฯเปฯ อาทิยตี จ ธมฺมนฺ"ติ ตตฺถ ทิฏฺฐีนิเวสาติ อิทํสจฺจาภินิเวสสงฺขาตานิ ทิฏฺฐินิเวสนานิ. น หิ สฺวาติวตฺตาติ สุเขน อติวตฺติตพฺพา น โหนฺติ. ธมฺเมสุ นิจฺเฉยฺย สมุคฺคหีตนฺติ ทฺวาสฏฺฐิทิฏฺฐิ- ธมฺเมสุ ๒- ตํ ตํ สมุคฺคหิตํ อภินิวิฏฺฐธมฺมํ วินิจฺฉินิตฺวา ๓- ปวตฺตา ทิฏฺฐิ- นิเวสา น หิ สฺวาติวตฺตาติ วุตฺตํ โหติ. ตสฺมา นโร เตสุ นิเวสเนสุ, นิรสฺสตี อาทิยตี จ ธมฺมนฺติ ยสฺมา น หิ สฺวาติวตฺตา, ตสฺมา นโร เตสุเยว ทิฏฺฐินิเวสเนสุ อชสีลโคสีลกุกฺกุรสีลปญฺจาตปมรุปฺปปาตอุกฺกุฏิกปฺปธานกณฺฏกาปสฺสยาทิเภทํ สตฺถารํ ธมฺมกฺขานํ คณาทิเภทญฺจ ตํ ตํ ธมฺมํ นิรสฺสติ จ อาทิยติ จ ชหติ จ คณฺหาติ จ วนมกฺกโฏ วิย ตํ ตํ สาขนฺติ วุตฺตํ โหติ.

เอวํ นิรสฺเสนฺโต ๔- อาทิยนฺโต จ อนวฏฺฐิตจิตฺตตฺตา อสนฺเตหิปิ คุณโทเสหิ อตฺตโน วา ปรสฺส วา ยสายสํ อุปฺปาเทยฺย. ทุรติวตฺตาติ อติกฺกมิตุํ ทุกฺขา. ทุตฺตราติ ทุอุตฺตรา. ทุปฺปตรา ทุสฺสมติกฺกมา ทุพฺพีนิวตฺตาติ ๕- อุปสคฺเคน วฑฺฒิตา.

นิจฺฉินิตฺวาติ สสฺสตวเสน นิจฺฉยํ กตฺวา. วินิจฺฉินิตฺวาติ อตฺตวเสน นานาวิเธน วินิจฺฉยํ กตฺวา. วิจินิตฺวาติ ปริเยสิตฺวา. ปวิจินิตฺวาติ อตฺตนิเวเสน ๖- สพฺพากาเรน ปริเยสิตฺวา. "นิจินิตฺวา วิจฺฉินิตฺวา"ติปิ ๗- ปาโฐ. โอทิสฺสคฺคาโหติ อวิเสเสตฺวา ๘- คาโห. วิลคฺคาโหติ โกฏฺฐาสวเสน คาโห "วิลโส ปฏิวิภชิตฺวา"ติอาทีสุ ๙- ๑๐- วิย. วรคฺคาโหติ อุตฺตมคฺคาโห. โกฏฺฐาสคฺคาโหติ อวยววเสน คาโห.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๓๔๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ทุฏฐัฏฐกสุตตนิทเทส”