@๔ ฉ.ม. ปเร ๕ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๖ ฉ.ม. จกฺขาทิ...

สตฺตวิเธน มานนิทฺเทเส มาโนติ อุณฺณโม. ๑- อติมาโนติ "ชาติอาทีหิ มยา สทิโส นตฺถี"ติ อติกฺกมิตฺวา มญฺญนวเสน อุปฺปนฺโน มาโน. มานาติมาโนติ "อยํ ปุพฺเพ มยา สทิโส, อิทานิ อหํ เสฏฺโฐ, อยํ หีนตโร"ติ อุปฺปนฺโน มาโน. อยํ ภาราติภาโร วิย ปุริมํ สทิสมานํ อุปาทาย มานาติมาโน นามาติ ทสเสตุํ "มานาติมาโน"ติ อาห. โอมาโนติ หีนมาโน. โย "หีโนหมสฺมี"ติ มาโน นาม วุตฺโต, อยํ โอมาโน นาม. อปิ เจตฺถ "ตฺวํ ชาติมา, กากชาติ วิย เต ชาติ. ตฺวํ โคตฺตวา, จณฺฑาลโคตฺตํ วิย เต โคตฺตํ. ตุยฺหํ สโร อตฺถิ, กากสโร วิย เต สโร"ติ เอวํ อตฺตานํ เหฏฺฐา กตฺวา ปวตฺตนวเสน อยํ "โอมาโน"ติ เวทิตพฺโพ.

อธิมาโนติ จตฺตาริ สจฺจานิ อปฺปตฺวา ปตฺตสญฺญิสฺส, จตูหิ มคฺเคหิ กตฺตพฺพกิจฺเจ อกเตเยว กตสญฺญิสฺส, จตุสจฺจธมฺเม อนธิคเต อธิคตสญฺญิสฺส, อรหตฺเต อสจฺฉิกเต สจฺฉิกตสญฺญิสฺส อุปฺปนฺโน อธิคตมาโน อธิมาโน นาม. อยมฺปน กสฺส อุปฺปชฺชติ, กสฺส น อุปฺปชฺชตีติ? อริยสาวกสฺส ตาว น อุปฺปชฺชติ. โส หิ มคฺคผลนิพฺพานปหีนกิเลสาวสิฏฺฐกิเลสปจฺจเวกฺขเณน สญฺชาตโสมนสฺโส อริยคุณปฏิเวเธ นิกฺกงฺโข, ตสฺมา โสตาปนฺนาทีนํ "อหํ สกทาคามี"ติอาทิวเสน มาโน น อุปฺปชฺชติ, ทุสฺสีลสฺส จ น อุปฺปชฺชติ. โส หิ อริยคุณาธิคเม นิราโสว. สีลวโตปิ ปริจฺจตฺตกมฺมฏฺฐานสฺส นิทฺทารามตาทิมนุยุตฺตสฺส น อุปฺปชฺชติ, ปริสุทฺธสีลสฺส ปน กมฺมฏฺฐาเน อปฺปมตฺตสฺส นามรูปํ ววตฺถเปตฺวา ปจฺจยปริคฺคเหน วิติณฺณกงฺขสฺส ติลกฺขณํ อาโรเปตฺวา สงฺขาเร สมฺมสนฺตสฺส อารทฺธวิปสฺสกสฺส อุปฺปชฺชติ, อุปฺปนฺเน จ สุทฺธสมถลาภี สุทฺธวิปสฺสนาลาภี วา อนฺตรา ฐเปติ. โส หิ ทสปิ วีสติมฺปิ ตึสมฺปิ วสฺสานิ ๒- กิเลสสมุทาจารํ อปสฺสนฺโต "อหํ โสตาปนฺโน"ติ วา "สกทาคามี"ติ วา "อนาคามี"ติ วา มญฺญติ, สมถวิปสฺสนาลาภี ปน อรหตฺเตเยว ฐเปติ. ตสฺส หิ สมาธิพเลน กิเลสา วิกฺขมฺภิตา, วิปสฺสนาพเลน