เนรยิโกติ วาติ นิรเย นิพฺพตฺตกสตฺโตติ วา. ติรจฺฉานโยนิยาทีสุปิ ๒- เอเสว นโย. โส เหตุ นตฺถีติ เยน ชนกเหตุนา คติยาทีสุ นิพฺพตฺเตยฺย, โส เหตุ นตฺถิ. ปจฺจโยติ ตสฺเสว เววจนํ. การณนฺติ ฐานํ. การณํ หิ ตทายตฺตวุตฺติตาย อตฺตโน ผลสฺส ฐานนฺติ วุจฺจติ. ตสฺมา เยน เหตุนา เยน ปจฺจเยน คติยาทีสุ นิพฺพตฺเตยฺย, ตํ การณํ นตฺถิ.
[๒๒] โย ปน เนสํ ทฺวินฺนํ อุปยานํ ภาเวน อุปโย โหติ, โส อุปโย หิ ฯเปฯ ทิฏฺฐิมิเธว สพฺพนฺติ. ตตฺถ อุปโยติ ตณฺหาทิฏฺฐินิสฺสิโต. ธมฺเมสุ อุเปติ วาทนฺติ "รตฺโต"ติ วา "ทุฏฺโฐ"ติ วา เอวํ เตสุ เตสุ ธมฺเมสุ อุเปติ วาทํ. อนูปยํ เกน กถํ วเทยฺยาติ ตณฺหาทิฏฺฐิปฺปหาเนน ปน อนูปยํ ขีณาสวํ เกน ราเคน วา โทเสน วา กถํ "รตฺโต"ติ วา "ทุฏฺโฐ"ติ วา วเทยฺย. เอวํ อนูปวชฺโชว ๓- โส กึ ติตฺถิยา วิย กตปฏิจฺฉาทโก ภวิสฺสตีติ อธิปฺปาโย. อตฺตํ นิรตฺตํ ๔- น หิ ตสฺส อตฺถีติ ตสฺส หิ อตฺตทิฏฺฐิ วา อุจฺเฉททิฏฺฐิ วา นตฺถิ, คหณมุญฺจนํ วาปิ อตฺตนิรตฺตสญฺญิตํ นตฺถิ. กึการณา นตฺถีติ เจ? อโธสิ โส ทิฏฺฐิมิเธว สพฺพนฺติ, ยสฺมา โส อิเธว อตฺตภาเว ญาณมฺพุนา สพฺพํ ทิฏฺฐิคตํ อโธสิ ปชหิ วิโนเทสีติ อรหตฺตนิกูเฏน เทสนํ นิฏฺฐาเปสิ. ตํ สุตฺวา ราชา อตฺตมโน ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปกฺกามีติ.