[๒๔] "ทิฏฺเฐน เจ สุทฺธี"ติ ทุติยคาถา. ตสฺสตฺโถ:- เตน รูปทสฺสนสงฺขาเตน ทิฏฺเฐน ยทิ กิเลสสุทฺธิ นรสฺส โหติ, เตน วา ญาเณน โส ยทิ ชาติอาทิทุกฺขํ ปชหาติ, เอวํ สนฺเต อริยมคฺคโต อญฺเญน อสุทฺธิมคฺเคเนว โส สุชฺฌติ, ราคาทิอุปธีหิ สอุปธิโก เอว จ สมาโน สุชฺฌตีติ วตฺตพฺพตํ อาปนฺโน โหติ, น จ เอวํวิโธ สุชฺฌติ. ยสฺมา ๑- ทิฏฺฐี หิ นํ ปาว ตถา วทานํ, สา นํ ทิฏฺฐิเยว "มิจฺฉาทิฏฺฐิโก อยนฺ"ติ กเถติ, ทิฏฺฐิยา อนุรูปํ "สสฺสโต โลโก"ติอาทินา นเยน ตถา ตถา วทตีติ.

ราเคน สห วตฺตตีติ สราโค, ราควาติ อตฺโถ. สโทโสติอาทีสุปิ เอเสว นโย.

[๒๕] น พฺราหฺมโณติ ตติยคาถา. ตสฺสตฺโถ:- โย ปน พาหิตปาปตฺตา พฺราหฺมโณ โหติ, โส มคฺเคน อธิคตาสวกฺขโย ขีณาสวพฺราหฺมโณ อริยมคฺคญาณโต อญฺเญน อภิมงฺคลสมฺมตรูปสงฺขาเต ทิฏฺเฐ ตถาวิธสทฺทสงฺขาเต สุเต อวีติกฺกมสงฺขาเต สีเล หตฺถิวตาภิเภเท วเต ปฐวีอาทิเภเท มุเต จ อุปฺปนฺเนน มิจฺฉาญาเณน สุทฺธึ น อาหาติ. ขีณาสวพฺราหฺมณสฺส ๒- วณฺณภณนาย วุตฺตํ. โส หิ เตธาตุกปุญฺเญ สพฺพสฺมึ จ ปาเป อนูปลิตฺโต, กสฺมา? ตสฺส ปหีนตฺตา ตสฺส อตฺตทิฏฺฐิยา, ยสฺส กสฺสจิ วา คหณสฺส ปหีนตฺตา อตฺตญฺชโห, ปุญฺญาภิสงฺขาราทีนํ อกรณโต "นยิธ ปกุพฺพมาโน"ติ วุจฺจติ. ตสฺมา นํ เอวํ ปสํสนฺโต อาห. สพฺพสฺเสว จสฺส ปุริมปเทน ๓- สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ:- ปุญฺเญ จ ปาเป จ อนูปลิตฺโต อตฺตญฺชโห นยิธ ปกุพฺพมาโน น พฺราหฺมโณ อญฺญโต สุทฺธิมาหาติ. นาติ ปฏิกฺเขโปติ น อิติ ปฏิเสโธ.

พาเหตฺวา สพฺพปาปกานีติ คาถายตฺโถ:- โย จตุตฺถมคฺเคน พาเหตฺวา สพฺพปาปกานิ ทิฏฺฐินิฏฺฐิตตฺตา ๔- ฐิตตฺโต ฐิโตอิจฺเจว วุตฺตํ โหติ. พาหิตปาปตฺตา เอว

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๓๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. สุทธัฏฐกสุตตนิทเทส”