คนฺธพฺพวติกาทโย คนฺธพฺพาทีนํ สหพฺยตํ อุปคจฺฉนฺตีติ อตฺโถ น คเหตพฺโพ, มิจฺฉาทิฏฺฐิยา คหิตตฺตา นิรยติรจฺฉานโยนิเมว อุปคจฺฉนฺตีติ คเหตพฺโพ.

มุตสุทฺธิกาติ ผุสิเตน สุทฺธิกา. ปฐวึ อามสนฺตีติ สสมฺภาริกมหาปฐวึ กาเยน ผุสนฺติ. หริตนฺติ อลฺลนีลสทฺทลํ. โคมยนฺติ ควาทิโคมยํ. กจฺฉปนฺติ อฏฺฐิกจฺฉปาทิอเนกวิธํ. ชาลํ ๔- อกฺกมนฺตีติ อยชาลํ มทฺทนฺติ. ติลวาหนฺติ ติลสกฏํ ติลราสึ วา. ปุสฺสติลํ ขาทนฺตีติ มงฺคลปฏิสํยุตฺตํ ติลํ ขาทนฺติ. ปุสฺสเตลํ มกฺเขนฺตีติ ตถารูปํ

เตธาตุกํ กุสลาภิสงฺขารนฺติ กามธาตุรูปธาตุอรูปธาตูสุ ปฏิสนฺธิทายกํ โกสลฺลสมฺภูตํ ปจฺจยาภิสงฺขารํ. สพฺพํ อกุสลนฺติ ทฺวาทสวิธํ อโกสลฺลสมฺภูตํ อกุสลํ. ยโตติ ยทา. เตรสวิโธ ๒- ปุญฺญาภิสงฺขาโร จ, ทฺวาทสวิโธ อปุญฺญาภิสงฺขาโร จ, จตุพฺพิโธ อเนญฺชาภิสงฺขาโร จ ยถานุรูปํ สมุจฺเฉทปฺปหาเนน ปหีนา โหนฺติ. อตฺตทิฏฺฐิชโหติ "เอโส เม อตฺตา"ติ คหิตทิฏฺฐึ ชโห. คาหญฺชโหติ "เอโสหมสฺมี"ติ มานสมฺปยุตฺตคฺคหณํ ชโห. ปุน อตฺตญฺชโหติ "เอตํ มมา"ติ ตณฺหาคหณวเสน จ ทิฏฺฐิคหณวเสน จ ปรามสิตฺวา คหิตํ, ปรโต อามฏฺฐญฺจ, ตสฺมึ อภินิวิฏฺฐญฺจ, พลวตณฺหาวเสน คิลิตฺวา อชฺโฌสิตญฺจ, พลวมุจฺฉิตญฺจ. สพฺพสฺส ๓- ตํ จตฺตํ โหตีติอาทโย วุตฺตนยาเยว.