ขตฺติยสฺส วาติอาทิ จตุชฺชาติวเสน วุตฺตํ. คหฏฺฐสฺส วา ปพฺพชิตสฺส วาติ ลิงฺควเสน วุตฺตํ. เทวสฺส วา มนุสฺสสฺส วาติ อุปปตฺติวเสน วุตฺตํ. อิชฺฌตีติ นิปฺผชฺชติ. สมิชฺฌตีติ สมฺมา นิปฺผชฺชติ, อิชฺฌติ วิเสสรูปปฏิลาภวเสน. ลภติ ทสฺสนียรูปปฏิลาภวเสน. ปฏิลภติ ปสาทนียรูปปฏิลาภวเสน. อธิคจฺฉติ สณฺฐานรูปปฏิลาภวเสน. วินฺทติ ฉวิปฺปสาทรูปปฏิลาภวเสน. อถ วา ปุญฺญมหตฺเตน ๑- อิชฺฌติ. ชาติมหตฺเตน ลภติ. อิสฺสริยมหตฺเตน ปฏิลภติ. สุขมหตฺเตน อธิคจฺฉติ. สมฺปตฺติมหตฺเตน วินฺทตีติ.

เอกํสวจนนฺติ เอกโกฏฺฐาสวจนํ. "เอกํสํ จีวรํ กตฺวา, ๒- เอกํสพฺยากรณีโย ปโญฺห"ติอาทีสุ ๓- วิย อเนกํสคหณปฏิกฺเขโป. นิสฺสํสยวจนนฺติ สํสยวิรหิตวจนํ, สนฺเทหปฏิกฺเขปวจนนฺติ อตฺโถ. นิกฺกงฺขาวจนนฺติ "กถมิทํ กถมิทนฺ"ติ กงฺขา ปฏิกฺเขปวจนํ. อเทฺวชฺฌวจนนฺติ ทฺวิธาภาวํ เทฺวชฺฌํ, ตทภาเวน ๔- อเทฺวชฺฌวจนํ. ทฺวิธาภาววิรหิตํ "อเทฺวชฺฌวจนา พุทฺธา"ติอาทีสุ ๕- วิย วิมติปฏิกฺเขโป. อเทฺวฬฺหกวจนนฺติ ทฺวิหทยาภาเวน อเทฺวฬฺหกํ. "อิติหาสา"ติ ๖- เทฺวฬฺหกปฏิกฺเขปวจนํ. นิโยควจนนฺติ เอกสฺมึ อตฺเถ เทฺว น ยุชฺชนฺตีติ นิโยควจนํ ทฺวิธาปถปฏิกฺเขโป. อญฺญตฺถ ปน "นิโยคา อนาคตารมฺมณา นตฺถี"ติ อาคตํ. อปณฺณกวจนนฺติ สลฺลาปรหิตํ ๗- สารวจนํ อวิรทฺธการณํ "อปณฺณกํ ฐานเมเก"ติอาทีสุ ๘- วิย, อปณฺณกมณิ ๙- วิย สปฺปติฏฺฐวจนํ. อวตฺถาปนวจนเมตนฺติ เอตํ วจนํ โอตริตฺวา ปติฏฺฐิตํ สนฺติฏฺฐาปนํ ฐปนํ.

ยานิ อิมสฺมึ มหานิทฺเทเส วิภตฺตึ อาโรปิตานิ ปทานิ, ตานิ วิภตฺตึ คจฺฉนฺตานิ ตีหิ การเณหิ วิภตฺตึ คจฺฉนฺติ, นานา โหนฺตานิ จตูหิ การเณหิ นานา ภวนฺติ. อปรทีปนา ปเนตฺถ เทฺว ฐานานิ คจฺฉนฺติ. กถํ? ตานิ หิ