[๔๓] นามเมวาวสิสฺสติ, อกฺเขยฺยนฺติ สพฺพํ รูปาทิธมฺมชาตํ ปหียติ, นามมตฺตเมว ตุ อวสิสฺสติ "พุทฺธรกฺขิโต ธมฺมรกฺขิโต"ติ เอวํ สงฺขฺยาตุํ ๑- กเถตุํ.

เย จกฺขุวิญฺญาณาภิสมฺภูตาติ เย สยํ จกฺขุวิญฺญาเณน อภิสมฺภูตา ราสิกตา ทิฏฺฐา จตุสฺสมุฏฺฐานิกา รูปา. โสตวิญฺญาณาภิสมฺภูตาติ ปรโตโฆเสน โสตวิญฺญาเณน ราสิกตา สุตา ทฺวิสมุฏฺฐานิกา สทฺทา.

[๔๔] มุนโยติ ขีณาสวมุนโย. เขมทสฺสิโนติ นิพฺพานทสฺสิโน.

โสโกติ โสกนิทฺเทเส:- พฺยสตีติ พฺยสนํ, หิตสุขํ ขิปติ วิทฺธํเสตีติ อตฺโถ. ญาตีนํ พฺยสนํ ญาติพฺยสนํ, โจรโรคภยาทีหิ ญาติกฺขโย ญาติวินาโสติ อตฺโถ. เตน ญาติพฺยสเนน. ผุฏฺฐสฺสาติ อชฺโฌตฺถฏสฺส, อภิภูตสฺส สมนฺนาคตสฺสาติ อตฺโถ. เสเสสุปิ เอเสว นโย. อยมฺปน วิเสโส:- โภคานํ พฺยสนํ โภคพฺยสนํ, ราชโจราทิวเสน โภคกฺขโย โภควินาโสติ อตฺโถ. โรโคเยว พฺยสนํ โรคพฺยสนํ. โรโค หิ อาโรคฺยํ นาเสติ ๒- วินาเสตีติ พฺยสนํ. สีลสฺส พฺยสนํ สีลพฺยสนํ, ทุสฺสีลฺยสฺเสตํ นามํ. สมฺมาทิฏฺฐึ วินาสยมานา อุปฺปนฺนา ทิฏฺฐิเยว พฺยสนํ ทิฏฺฐิพฺยสนํ. เอตฺถ จ ปุริมานิ เทฺว อนิปฺผนฺนานิ, ปจฺฉิมานิ ตีณิ นิปฺผนฺนานิ ติลกฺขณพฺภาหตานิ. ปุริมานิ จ ตีณิ เนว กุสลานิ นากุสลานิ, สีลทิฏฺฐิพฺยสนทฺวยํ อกุสลํ.