๗. ติสฺสเมตฺเตยฺยสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

[๔๙] สตฺตเม ติสฺสเมตฺเตยฺยสุตฺเต เมถุนมนุยุตฺตสฺสาติ เมถุนธมฺมสมายุตฺตสฺส. อิตีติ เอวมาห. อายสฺมาติ ปิยวจนเมตํ. ติสฺโสติ นามํ ตสฺส เถรสฺส. โสปิ หิ ติสฺโสติ นาเมน. เมตฺเตยฺโยติ โคตฺตวเสเนว ๑- เอส ปากโฏ อโหสิ. ตสฺมา อตฺถุปฺปตฺติยํ ๒- วุตฺตํ "ติสฺสเมตฺเตยฺยา นาม เทฺว สหายา"ติ. วิฆาตนฺติ อุปฆาตํ. พฺรูหีติ อาจิกฺข. มาริสาติ ปิยวจนเมตํ. นิทฺทุกฺขาติ วุตฺตํ โหติ. สุตฺวาน ตว สาสนนฺติ ตว วจนํ สุตฺวา. วิเวเก สิกฺขิสฺสามเสติ สหายํ อารพฺภ ธมฺมเทสนํ ยาจนฺโต ภณติ, โส ปน สิกฺขิตสิกฺโขเยว.

เมถุนธมฺโม นามาติ อิทํ นิทฺทิสิตพฺพสฺส เมถุนธมฺมสฺส อุทฺเทสปทํ. ๓- อสทฺธมฺโมติ อสตํ นีจชนานํ ธมฺโม. คามธมฺโมติ คามวาสีนํ เสวนธมฺโม. วสลธมฺโมติ วสลานํ ธมฺโม, กิเลสวสฺสนโต วา วสฺสเมว ๔- วสโล ธมฺโมติ วสลธมฺโม. ทุฏฺฐุลฺโลติ ทุฏฺโฐ จ กิเลเสหิ ทุฏฺฐตฺตา, ถูโล จ อนิปุณภาวโตติ ทุฏฺฐุลฺโล. ยสฺมา จ ตสฺส ธมฺมสฺส ปริวารภูตํ ทสฺสนมฺปิ คหณมฺปิ อามสนมฺปิ ผุสนมฺปิ ฆฏฺฏนมฺปิ ทุฏฺฐุลฺลํ, ตมฺหาปิ ทุฏฺฐุลฺโล โส เมถุนธมฺโม. โอทกนฺติโกติ อุทกํ อสฺส อนฺเต สุทฺธตฺถํ อาทิยตีติ อุทกนฺโต, อุทกนฺโตเยว โอทกนฺติโก. รโห ปฏิจฺฉนฺเน โอกาเส กตฺตพฺพตาย รหสฺโส. วินเย ๕- ปน "ทุฏฺฐุลฺลํ โอทกนฺติกํ รหสฺสนฺ"ติ ปาโฐ. ตตฺถ ตีสุ ปเทสุ โย โสติ ปทํ ปริวตฺเตตฺวา ยํ ตนฺติ กตฺวา โยเชตพฺพํ "ยนฺตํ ทุฏฺฐุลฺลํ, โส เมถุนธมฺโม, ยนฺตํ โอทกนฺติกํ โส เมถุนธมฺโม, ยนฺตํ รหสฺสํ, โส เมถุนธมฺโม"ติ. อิธ ปน "โย โส อสทฺธมฺโม, โส เมถุนธมฺโม ฯเปฯ โย โส รหสฺโส, โส เมถุนธมฺโม"ติ เอวํ โยชนา เวทิตพฺพา. ทฺวเยน ทฺวเยน สมาปชฺชิตพฺพโต ทฺวยํทฺวยสมาปตฺติ. ตตฺถ โยชนา:- ยา สา ทฺวยํทฺวยสมาปตฺติ,