@๓ ฉ.ม. อุปเทสปทํ ๔ ฉ.ม. สยเมว ๕ วิ.มหา. ๑/๓๙/๒๕ โส เมถุนธมฺโม นามาติ. กึการณา วุจฺจติ เมถุนธมฺโมติ เกน การเณน เกน ปริยาเยน เมถุนธมฺโมติ กถิยติ. ตํ การณํ ทสฺเสนฺโต "อุภินฺนํ รตฺตานนฺ"ติอาทิมาห. ตตฺถ อุภินฺนํ รตฺตานนฺติ ทฺวินฺนํ อิตฺถิปุริสานํ ราเคน รญฺชิตานํ. สารตฺตานนฺติ วิเสเสน สุฏฺฐุ รญฺชิตานํ. อวสฺสุตานนฺติ กิเลเสน ตินฺตานํ. ปริยุฏฺฐิตานนฺติ กุสลาจารํ ปริยาทิยิตฺวา มทฺทิตฺวา จ ฐิตานํ "มคฺเค โจรา ปริยุฏฺฐิตา"ติอาทีสุ วิย. ปริยาทินฺนจิตฺตานนฺติ กุสลจิตฺตํ ปริยาทิยิตฺวา เขเปตฺวา ฐิตจิตฺตานํ. อุภินฺนํ สทิสานนฺติ ทฺวินฺนํ กิเลเสน สทิสานํ. ธมฺโมติ สภาโว. ตํการณาติ เตน การเณน. ตํ อุปมาย สาเธนฺโต "อุโภ กลหการกา"ติอาทิมาห. ตตฺถ อุโภ กลหการกาติ ปุพฺพภาเค กลหการกา เทฺว. เมถุนกาติ วุจฺจนฺตีติ สทิสาติ วุจฺจนฺติ. ภณฺฑนการกาติ ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวา ภณฺฑนํ กโรนฺตา. ภสฺสการกาติ วาจากลหํ กโรนฺตา. วิวาทการกาติ นานาวจนํ กโรนฺตา. อธิกรณการกาติ วินิจฺฉยปาปุณนวิเสสการณํ กโรนฺตา. วาทิโนติ วาทปฏิวาทิโน. สลฺลาปกาติ วาจํ กเถนฺตา เอวเมวนฺติ อุปมาสํสนฺทนํ.

ยุตฺตสฺสาติ สญฺญุตฺตสฺส. ปยุตฺตสฺสาติ อาทเรน ยุตฺตสฺส. อายุตฺตสฺสาติ วิเสเสน ยุตฺตสฺส. สมายุตฺตสฺสาติ เอกโต ยุตฺตสฺส. ตญฺจริตสฺสาติ ตํ ๑- กโรนฺตสฺส. ตพฺพหุลสฺสาติ ตํพหุลํ กโรนฺตสฺส. ตคฺครุกสฺสาติ ตํครุํ กโรนฺตสฺส. ตนฺนินฺนสฺสาติ ตสฺมึ นตจิตฺตสฺส. ตปฺโปณสฺสาติ ตสฺมึ นตกายสฺส. ตปฺปพฺภารสฺสาติ ตสฺมึ อภิมุขกายสฺส. ตทธิมุตฺตสฺสาติ ตสฺมึ อวสาริตสฺส. ๒- ตทธิปเตยฺยสฺสาติ ตํ อธิปตึ เชฏฺฐกํ กตฺวา ปวตฺตสฺส.

วิฆาตนฺติ นิทฺเทสสฺส อุทฺเทสปทํ. ๓- วิฆาตนฺติ ปีฬนํ. อุปฆาตนฺติ สมีปํ กตฺวา ปีฬนํ. ปีฬนนฺติ ฆฏฺฏนํ. ฆฏฺฏนนฺติ ปีฬนํ. สพฺพํ อญฺญมญฺญเววจนํ. อุปทฺทวนฺติ หึสนํ. อุปสคฺคนฺติ ตตฺถ ตตฺถ อุปคนฺตฺวา ปีฬนาการํ. ๔- พฺรูหีติ กเถหิ. อาจิกฺขาติ