โส หิ ปุถูนํ นานปฺปการานํ กิเลสาทีนํ ชนนาทีหิปิ การเณหิ ปุถุชฺชโน. ตํ วิภาคโต ทสฺเสตุํ "ปุถุ กิเลเส ชเนนฺตี"ติอาทิมาห. ตตฺถ พหูนํ นานปฺปการานํ สกฺกายทิฏฺฐีนํ อวิหตตฺตา ตา ชเนนฺติ, ตาหิ ชนิตาติ วา ปุถุชฺชนา. อวิหตเมว วา ๑- ชนสทฺโท วทติ. ปุถุ สตฺถารานํ มุขุลฺโลกิกาติ เอตฺถ ปุถุ ชนา ๒- สตฺถุปฏิญฺญา เอเตสนฺติ ปุถุชฺชนาติ วจนตฺโถ. ปุถุ สพฺพคตีหิ อวุฏฺฐิตาติ เอตฺถ ชเนตพฺพา ชายนฺติ ๓- วา เอตฺถาติ ชนา, คติโย. ปุถุ ชนา เอเตสนฺติ ปุถุชฺชนา. อิโต ปเร ชายนฺติ เอเตหีติ ชนา, อภิสงฺขาราทโย. เต เอเตสํ วิชฺชนฺตีติ ปุถุชฺชนา. อภิสงฺขรณาทิอตฺโถ เอว ชนสทฺโท ทฏฺฐพฺโพ. นานาสนฺตาเปหิ สนฺตปฺปนฺตีติ ราคคฺคิอาทโย สนฺตาปา. เต เอว วา สพฺเพปิ วา กิเลสปริฬาหา. ปุถุ ปญฺจสุ กามคุเณสูติ เอตฺถ ชายตีติ ชโน, ราโค เคโธติ เอวมาทิโก, ปุถุ ชโน เอเตสนฺติ ปุถุชฺชนา. ปุถุ ชาตา รตฺตาติ เอวํ ราคาทิอตฺเถ ๔- เอว วา ชนสทฺโท ทฏฺฐพฺโพ. ปลิพุทฺธาติ สมฺพทฺธา. ๕- อาวุตาติ อาวุนิตา. ๖- นิวุตาติ วาริตา. โอผุฏาติ ๗- อุปริภาเคน ๘- ปิหิตา. ปิหิตาติ เหฏฺฐาภาเคน ปิหิตา. ปฏิจฺฉนฺนาติ อปากฏา. ปฏิกุชฺชิตาติ อโธมุขา กตา. ๙-

อถ วา ปุถูนํ วา คณนปถมตีตานํ อริยธมฺมปรมฺมุขานํ นีจธมฺมสมาจารานํ ชนานํ อนฺโตคธตฺตาปิ ปุถุชฺชนา. ปุถุ วา อยํ วิสุํเยว สงฺขฺยงฺคโต, วิสํสฏฺโฐ สีลสุตาทิคุณยุตฺเตหิ อริเยหิ ชโนติปิ ปุถุชฺชโน.

เอวํ เย เต:-

"ทุเว ปุถุชฺชนา วุตฺตา พุทฺเธนาทิจฺจพนฺธุนา