เอโส ตสฺส มหาเคโธติ ตสฺส ปุคฺคลสฺส เอโส มหาพนฺโธ. มหาวนนฺติ มหนฺตํ วนํ. ๑- คหนนฺติ ทุรติกฺกมํ. กนฺตาโรติ โจรกนฺตาราทิสทิโส. วิสโมติ กณฺฏกวิสโม. กุฏิโลติ วงฺกสทิโส. ๒- ปงฺโกติ ปลฺลลสทิโส. ปลิโปติ กทฺทมสทิโส. ปลิโพโธติ มหาทุคฺโค. ๓- มหาพนฺธนนฺติ มหนฺตํ ทุมฺโมจยพนฺธนํ. ยทิทํ สมฺปชานมุสาวาโทติ โย อยํ สมฺปชานมุสาวาโท.

สภคฺคโต วาติ สภายํ ฐิโต วา. ปริสคฺคโต วาติ คามปริสาย ฐิโต วา. ญาติมชฺฌคโต วาติ ทายาทานํ มชฺเฌ ฐิโต วา. ปูคมชฺฌคโต วาติ เสนีนํ มชฺเฌ ฐิโต วา. ราชกุลมชฺฌคโต วาติ ราชกุลสฺส มชฺเฌ มหาวินิจฺฉเย ฐิโต วา. อภินีโตติ ปุจฺฉนตฺถาย นีโต. สกฺขิปุฏฺโฐติ สกฺขึ กตฺวา ปุจฺฉิโต. เอหิ โภ ปุริสาติ ๔- อาลปนเมตํ. อตฺตเหตุ วา ปรเหตุ วาติ อตฺตโน วา ปรสฺส วา หตฺถปาทาทิเหตุ วา ธนเหตุ วา. อามิสกิญฺจิกฺขเหตุ วาติ เอตฺถ อามิสนฺติ ลาโภ อธิปฺเปโต. กิญฺจิกฺขนฺติ ยํ วา ตํ วา อปฺปมตฺตกํ, อนฺตมโส ติตฺติรวฏฺฏกสปฺปิปิณฺฑนวนีตปิณฺฑาทิมตฺตกสฺสปิ ๕- กสฺสจิ ๖- ลาภสฺส เหตูติ อตฺโถ. สมฺปชานมุสา ภาสตีติ ชานนฺโตเยว มุสาวาทํ กโรติ.

ปุน อญฺญํ ปริยายํ ทสฺเสนฺโต "อปิ จ ตีหากาเรหิ มุสาวาโท โหติ, ปุพฺเพวสฺส โหตี"ติอาทิมาห. ตตฺถ ตีหากาเรหีติ สมฺปชานมุสาวาทสฺส องฺคภูเตหิ ตีหิ การเณหิ. ปุพฺเพวสฺส โหตีติ ปุพฺพภาเคเยว อสฺส ปุคฺคลสฺส เอวํ โหติ "มุสา ภณิสฺสนฺ"ติ. ภณนฺตสฺส โหตีติ ภณมานสฺส โหติ. ภณิตสฺส โหตีติ ภณิเต อสฺส โหติ. ยํ วตฺตพฺพํ ตสฺมึ วุตฺเต โหตีติ อตฺโถ. อถ วา ภณิตสฺสาติ วุตฺตวโต นิฏฺฐิตวจนสฺส โหตีติ. เอวํ โย ปุพฺพภาเคปิ ชานาติ, ภณนฺโตปิ ชานาติ, ปจฺฉาปิ ชานาติ "มุสา มยา ภณิตนฺ"ติ, โส เอวํ วทนฺโต มุสาวาทกมฺมุนา พชฺฌตีติ อยเมตฺถ อตฺโถ ทสฺสิโต. กิญฺจาปิ ทสฺสิโต, อถ โข อยเมตฺถ วิเสโส:- ปุจฺฉา