@๔ ฉ.ม. ยถารุตํ ๕ ม. พฺยาเปตฺวา ๖ ม. ญาณมยตํ, ญาณปสฺสตํ ชานิตพฺพนฺติ เนยฺยํ. เนยฺยปริยนฺโต เนยฺยาวสานมสฺส อตฺถีติ เนยฺยปริยนฺติกํ. อสพฺพญฺญูนํ ปน เนยฺยาวสานเมว นตฺถิ. ญาณปริยนฺติเกปิ เอเสว นโย. ปุริมยมเก วุตฺตตฺถเมว อิมินา ยมเกน วิเสเสตฺวา ทสฺเสติ, ตติยยมเกน ปฏิเสธวเสน นิยเมตฺวา ทสฺเสติ. เอตฺถ จ เนยฺยํ ญาณสฺส ปถตฺตา เนยฺยปโถ. อญฺญมญฺญปริยนฺตฏฺฐายิโนติ เนยฺยญฺจ ญาณญฺจ พฺยาเปตฺวา ๑- ฐานโต อญฺญมญฺญสฺส ปริยนฺเต ฐานสีลา.

อาวชฺชนปฏิพทฺธาติ มโนทฺวาราวชฺชนายตฺตา, อาวชฺชนานนฺตรเมว ๒- ชานาตีติ อตฺโถ. อากงฺขปฏิพทฺธาติ รุจิอายตฺตา, อาวชฺชนานนฺตรํ ชวนญาเณน ชานาตีติ อตฺโถ. อิตรานิ เทฺว ปทานิ อิเมสํ ทฺวินฺนํ ปทานํ ยถากฺกเมน อตฺถปฺปกาสนตฺถํ วุตฺตานิ. อาสยํ ชานาตีติ เอตฺถ อาสยนฺติ นิสฺสยนฺติ เอตฺถาติ อาสโย, มิจฺฉาทิฏฺฐิยา, สมฺมาทิฏฺฐิยา กามาทีหิ เนกฺขมฺมาทีหิ วา ปริภาวิตสฺส สนฺตานสฺเสตํ อธิวจนํ. สตฺตสนฺตานํ อนุเสนฺติ อนุปริวตฺเตนฺตีติ อนุสยา, ถามคตานํ กามราคาทีนํ เอตํ อธิวจนํ. อนุสยํ ชานาตีติ อนุสยกถา เหฏฺฐา วุตฺตาเยว.

จริตนฺติ ปุพฺเพ กตํ กุสลากุสลกมฺมํ. อธิมุตฺตินฺติ สมฺปติ กุสเล วา อกุสเล วา จิตฺตโวสฺสคฺโค. อปฺปรชกฺเขติ ปญฺญามเย อกฺขิมฺหิ อปฺปํ ราคาทิรชํ ๓- เอเตสนฺติ อปฺปรชกฺขา. อปฺปํ ราคาทิรชํ เอเตสนฺติ วา อปฺปรชกฺขา, เต อปฺปรชกฺเข. มหารชกฺเขติ ญาณมเย อกฺขิมฺหิ มหนฺตํ ราคาทิรชํ เอเตสนฺติ มหารชกฺขา. มหนฺตํ ราคาทิรชํ เอเตสนฺติ วา มหารชกฺขา, เต มหารชกฺเข. ติกฺขินฺทฺริเย มุทินฺทฺริเยติ ติกฺขานิ สทฺธาทีนิ อินฺทฺริยานิ เอเตสนฺติ ติกฺขินฺทฺริยา. มุทูนิ สทฺธาทีนิ อินฺทฺริยานิ เอเตสนฺติ มุทินฺทฺริยา. สฺวากาเร ทฺวากาเรติ สุนฺทรา สทฺธาทโย อาการา โกฏฺฐาสา เอเตสนฺติ สฺวาการา. กุจฺฉิตา ครหิตา อสฺสทฺธาทโย อาการา โกฏฺฐาสา เอเตสนฺติ ทฺวาการา. สุวิญฺญาปเย ทุพฺพิญฺญาปเยติ เย กถิตํ การณํ สลฺลกฺเขนฺติ สุเขน สกฺกา โหนฺติ วิญฺญาเปตุํ, เต สุวิญฺญาปยา. ตพฺพิปรีตา ทุพฺพิญฺญาปยา.

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๔๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. ปสูรสุตตนิเทส”