สตฺเต ปชานาตีติ รูปาทิอารมฺมเณ ลคฺเค ลคฺคิเต สตฺเต ปชานาติ. สเทวโก โลโกติ สห เทเวหิ สเทวโก. สห มาเรน สมารโก. สห พฺรหฺมุนา สพฺรหฺมโก. สห สมณพฺราหฺมเณหิ สสฺสมณพฺราหฺมณี. ปชาตตฺตา ปชา. สห เทวมนุสฺเสหิ สเทวมนุสฺสา. "ปชา"ติ สตฺตโลกสฺส ปริยายวจนเมตํ. ตตฺถ สเทวกวจเนน ปญฺจกามาวจรเทวคฺคหณํ, สมารกวจเนน ฉฏฺฐกามาวจรเทวคฺคหณํ. สพฺรหฺมกวจเนน พฺรหฺมกายิกาทิพฺรหฺมคฺคหณํ. สสฺสมณพฺราหฺมณีวจเนน สาสนสฺส ปจฺจตฺถิกปจฺจามิตฺตสมณพฺราหฺมณคฺคหณํ สมิตปาปพาหิตปาปสมณพฺราหฺมณคฺคหณญฺจ. ปชาวจเนน สตฺตโลกคฺคหณํ. สเทวมนุสฺสวจเนน สมฺมุติเทวอวเสสมนุสฺสคฺคหณํ. เอวเมตฺถ ตีหิ ปเทหิ โอกาสโลโก. ทฺวีหิ ปชาวเสน สตฺตโลโก คหิโตติ เวทิตพฺโพ.

อปโร นโย:- สเทวกคฺคหเณน อรูปาวจรโลโก คหิโต, สมารกคฺคหเณน ฉกามาวจรเทวโลโก, สพฺรหฺมกคฺคหเณน รูปาวจรพฺรหฺมโลโก, สสฺสมณพฺราหฺมณาทิคฺคหเณน จตุปริสวเสน สมฺมติเทเวหิ วา สห มนุสฺสโลโก, อวเสสสตฺตโลโก ๑- วา. อปิ เจตฺถ สเทวกวจเนน อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉโท ๒- สพฺพสฺสาปิ โลกสฺส อนฺโตพุทฺธญาเณ ปริวตฺตนภาวํ สาเธติ. ตโต เยสํ สิยา "มาโร มหานุภาโว ฉกามาวจริสฺสโร วสวตฺติ, กึ โสปิ อนฺโตพุทฺธญาเณ ปริวตฺตตี"ติ. เตสํ วิมตึ วิธเมนฺโต "สมารโก"ติ อาห. เยสํ ปน สิยา "พฺรหฺมา มหานุภาโว, เอกงฺคุลิยา เอกสฺมึ จกฺกวาฬสหสฺเส อาโลกํ ผรติ. ทฺวีหิ ฯเปฯ ทสหิ องฺคุลีหิ ทสสุ จกฺกวาฬสหสฺเสสุ อาโลกํ ผรติ, อนุตฺตรญฺจ ฌานสมาปตฺติสุขํ ปฏิสํเวเทติ, กึ