กถํ นิสินฺโน จ ปน เอกมนฺตํ นิสินฺโน โหติ? ฉ นิสชฺชโทเส วชฺเชตฺวา. เสยฺยถีทํ? อติทูรํ อจฺจาสนฺนํ อุปริวาตํ อุณฺณตปฺปเทสํ อติสมฺมุขํ อติปจฺฉาติ. อติทูเร นิสินฺโน หิ สเจ กเถตุกาโม โหติ, อุจฺจาสทฺเทน กเถตพฺพํ โหติ. อจฺจาสนฺเน นิสินฺโน สงฺฆฏฺฏนํ กโรติ. อุปริวาเต นิสินฺโน สรีรคนฺเธน พาธติ. อุณฺณตปฺปเทเส นิสินฺโน อคารวํ ปกาเสติ. อติสมฺมุขา นิสินฺโน สเจ ทฏฺฐุกาโม โหติ, จกฺขุนา จกฺขุํ อาหจฺจ ทฏฺฐพฺพํ โหติ. อติปจฺฉา นิสินฺโน สเจ ทฏฺฐุกาโม โหติ, คีวํ ปสาเรตฺวา ทฏฺฐพฺพํ โหติ. ตสฺมา อยมฺปิ เอเต ฉ นิสชฺชโทเส วชฺเชตฺวา นิสีทิ. เตน วุตฺตํ "เอกมนฺตํ นิสีที"ติ.

เอตทโวจาติ เอตํ อโวจ. วุตฺตมิทํ ภนฺเต กจฺจาน ภควตา อฏฺฐกวคฺคิเย มาคนฺทิยปเญฺหติ อฏฺฐกวคฺคิยมฺหิ มาคนฺทิยปโญฺห นาม อตฺถิ, ตสฺมึ ปเญฺห.

รูปธาตูติ รูปกฺขนฺโธ อธิปฺเปโต. รูปธาตุราควินิพนฺธนฺติ รูปธาตุมฺหิ ราควินิพนฺธํ. ๒- วิญฺญาณนฺติ กมฺมวิญฺญาณํ. โอกสารีติ เคหาทิอาลยสารี. ๓- กสฺมา ปเนตฺถ "วิญฺญาณธาตุ โข คหปตี"ติ น วุตฺตนฺติ? สมฺโมหวิฆาตตฺถํ. "โอโก"ติ หิ อตฺถโต ปจฺจโย วุจฺจติ, ปุเรชาตญฺจ กมฺมวิญฺญาณํ ปจฺฉาชาตสฺส กมฺมวิญฺญาณสฺสปิ วิปากวิญฺญาณสฺสปิ, วิปากวิญฺญาณญฺจ วิปากวิญฺญาณสฺสปิ กมฺมวิญฺญาณสฺสปิ