อุปายุปาทานาติ ๒- ตณฺหุปายทิฏฺฐุปายวเสน เทฺว อุปายา, กามุปาทานาทีนิ จตฺตาริ อุปาทานานิ จ. เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยาติ อกุสลจิตฺตสฺส อธิฏฺฐานภูตา เจว อภินิเวสภูตา จ อนุสยภูตา จ. ตถาคตสฺสาติ สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส. สพฺเพสมฺปิ หิ ขีณาสวานํ เอเต ปหีนาว, สตฺถุ ปน ขีณาสวภาโว โลเก อติปากโฏติ อุปริมโกฏิยา เอตํ ๓- วุตฺตํ. วิญฺญาณธาตุยาติ อิธ วิญฺญาณํ กสฺมา คหิตํ? กิเลสปฺปหานทสฺสนตฺถํ. กิเลสา หิ น เกวลํ จตูสุเยว ขนฺเธสุ ปหียนฺติ, ๔- ปญฺจสุ ปหียนฺติ วาติ ๕- กิเลสปฺปหานทสฺสนตฺถํ คหิตํ. เอวํ โข คหปติ อโนกสารี โหตีติ เอวํ กมฺมวิญฺญาเณน โอกํ อสรนฺโต ๖- อโนกสารี นาม โหติ.

รูปนิมิตฺตนิเกตสารวินิพนฺธาติ รูปเมว กิเลสานํ ปจฺจยฏฺเฐน นิมิตฺตํ, อารมฺมณกิริยสงฺขาเตน นิวาสฏฺเฐน ๗- นิเกตนฺติ รูปนิมิตฺตนิเกตํ. สาโร จ วินิพนฺโธ จ สารวินิพนฺธํ. ๘- อุภเยนปิ หิ กิเลสานํ ปตฺถฏภาโว จ วินิพนฺธนภาโว จ วุตฺโต, รูปนิมิตฺตนิเกเต สารวินิพนฺธํ รูปนิมิตฺตนิเกตสารวินิพนฺธํ, ๙- ตสฺมา รูปนิมิตฺตนิเกตสารวินิพนฺธา ๑๐- รูปนิมิตฺตนิเกตมฺหิ อุปฺปนฺเนน กิเลสสาเรน เจว กิเลสวินิพนฺธเนน จาติ อตฺโถ. นิเกตสารีติ วุจฺจตีติ อารมฺมณกรณวเสน นิวาสฏฺฐานฏฺเฐน นิเกตสารีติ ๑๑- วุจฺจติ. ปหีนาติ เต รูปนิมิตฺตนิเกตกิเลสสารวินิพนฺธา ปหีนา.

@๔ ฉ.ม. ปหีนา ปหียนฺติ ๕ ฉ.ม. ปหียนฺติเยวาติ ๖ ฉ.ม. อสรนฺเตน

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๕๐๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มาคันทิยสุตตนิทเทส”