ยถายุตฺโตติ โยควเสน เยน วา เตน วา ยุตฺโต โหตุ, นวกมฺมยุตฺโต วา อุทฺเทสยุตฺโต วา วาสธุรยุตฺโต วาติ อตฺโถ. ยถาวิหิโตติ ยถาฐปิโต นวกมฺมาธิฏฺฐายิกาทิวเสน. ยถาปกาโรติ ยถาปกาเรน ปติฏฺฐิโต ปทีปนายกาทิวเสน. ๓- ยํฐานปฺปตฺโตติ ยํ ฐานนฺตรํ ปตฺโต เสนาปติเสฏฺฐิฏฺฐานาทิวเสน. ยํธมฺมสมนฺนาคโตติ เยน ธมฺเมน อุปาคโต ธุตงฺคาทิวเสน.

วิกฺขมฺภนโต วาติ อุปจารปฺปนาสมาธีหิ กิเลสานํ ทูรีกรณโต วา ฆฏปฺปหาเรน เสวาลานํ วิย. สมุจฺเฉทโต วาติ ปุน อปฺปวตฺตึ กตฺวา อจฺจนฺตโต มคฺเคน กิเลสานํ อุจฺฉินฺนมูลโต ปหานวเสน สมุจฺเฉทโต วา. อฏฺฐิกงฺกลูปมา กามาติอาทีนิ เอกาทสปทานิ วิปสฺสนาวเสน วุตฺตานิ.

พุทฺธานุสฺสตึ ภาเวนฺโตปีติอาทีนิ ฉ ปทานิ มรณานุสฺสตึ ภาเวนฺโตปิ. อุปสมานุสฺสตึ ภาเวนฺโตปีติ อิมานิ จ อุปจารชฺฌานวเสน วุตฺตานิ. อานาปานสฺสตึ ภาเวนฺโตปิ. กายคตาสตึ ภาเวนฺโตปิ. ปฐมชฺฌานํ ภาเวนฺโตปีติอาทีนิ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺตึ ภาเวนฺโตปีติ ปริโยสานานิ อปฺปนาชฺฌานวเสน วุตฺตานิ. ตตฺถ อฏฺฐิกงฺกลูปมา กามาติ สุนิกฺกนฺตํ นิกฺกนฺตํ นิมฺมํสํ โลหิตมกฺขิตํ อฏฺฐิกงฺกลํ อุปมา เอเตสํ กามานนฺติ อฏฺฐิกงฺกลูปมา กามา. อปฺปสฺสาทฏฺเฐนาติ "อปฺปํ ปริตฺตํ สุขสฺสาทํ อาทีนโว เอตฺถ ภิยฺโย"ติ ทสฺสนฏฺเฐน. ปสฺสนฺโตติ "ยาวเทว ปน โส กุกฺกุโร กิลมถสฺส วิฆาตสฺส ภาคี อสฺสา"ติ ญาณจกฺขุนา ปสฺสนฺโต. ปริวชฺเชตีติ ทูรํ คเมติ. วุตฺตเญฺหตํ ภควตา:-

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กามสุตตนิทเทส”