๑๔. ตุวฏกสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

[๑๕๐] จุทฺทสเม ตุวฏกสุตฺตนิทฺเทเส ปุจฺฉามิ ตนฺติ อิทมฺปิ ตสฺมึเยว มหาสมเย "กา นุ โข อรหตฺตปฺปตฺติยา ปฏิปตฺตี"ติ อุปฺปนฺนจิตฺตานํ เอกจฺจานํ เทวตานํ ตมตฺถํ ปกาเสตุํ ปุริมนเยเนว นิมฺมิตพุทฺเธน อตฺตานํ ปุจฺฉาเปตฺวา วุตฺตํ.

ตตฺถ อาทิปุจฺฉาคาถาย ตาว ปุจฺฉามีติ เอตฺถ อทิฏฺฐโชตนาทิวเสน ปุจฺฉา วิภชิตา. อาทิจฺจพนฺธูติ อาทิจฺจสฺส โคตฺตพนฺธุ. วิเวกํ สนฺติปทญฺจาติ วิเวกญฺจ สนฺติปทญฺจ. กถํ ทิสฺวาติ เกน การเณน ทิสฺวา, กถํ ปวตฺตทสฺสโน หุตฺวาติ วุตฺตํ โหติ.

ติสฺโส ปุจฺฉาติ คณนปริจฺเฉโท. อทิฏฺฐโชตนาติ ยํ น ทิฏฺฐํ น ปฏิวิทฺธํ, ตสฺส ปากฏกรณตฺถาย ปุจฺฉา. ทิฏฺฐสํสนฺทนาติ ยํ ญาณจกฺขุนา ทิฏฺฐํ, ตสฺส ฆฏนตฺถาย. วิมติจฺเฉทนาติ ยา กงฺขา, ตสฺสา เฉทนตฺถํ. ๑- ปกติยา ลกฺขณํ อญฺญาตนฺติ ธมฺมานํ ตถลกฺขณํ ปกติยา น ญาตํ. อทิฏฺฐนฺติ น ทิฏฺฐํ. "น ทิฏฺฐนฺ"ติปิ ปาโฐ. อตุลิตนฺติ ตุลาย ตุลิตํ วิย น ตุลิตํ. อตีริตนฺติ ตีรณาย น ตีริตํ. อวิภูตนฺติ น ปากฏํ. อวิภาวิตนฺติ ปญฺญาย น วฑฺฒิตํ. ตสฺส ญาณายาติ ตสฺส ธมฺมสฺส ลกฺขณชานนตฺถาย. ทสฺสนายาติ ทสฺสนตฺถาย. ตุลนายาติ ตุลนตฺถาย. ตีรณายาติ ตีรณตฺถาย. วิภาวนายาติ วิภาวกรณตฺถาย. อญฺเญหิ ปณฺฑิเตหีติ อญฺเญหิ พุทฺธิสมฺปนฺเนหิ. สํสยปกฺขนฺโทติ สนฺเทหํ ปวิฏฺโฐ.