ราคจริโตติอาทีสุ รชฺชนวเสน อารมฺมเณ จรณํ เอตสฺส อตฺถีติ ราคจริโต. ทุสฺสนวเสน อารมฺมเณ จรณํ เอตสฺส อตฺถีติ โทสจริโต. มุยฺหนวเสน อารมฺมเณ จรณํ เอตสฺส อตฺถีติ โมหจริโต. วิตกฺกนวเสน อูหนวเสน อารมฺมเณ จรณํ เอตสฺส อตฺถีติ วิตกฺกจริโต. โอกปฺปนสทฺธาวเสน อารมฺมเณ จรณํ เอตสฺส อตฺถีติ สทฺธาจริโต. ญาณเมว จรณํ, ญาเณน ๓- วา จรณํ, ญาณสฺส วา จรณํ, ญาณโต วา จรณํ เอตสฺส อตฺถีติ ญาณจริโต. ราคจริตสฺสาติ ราคุสฺสทสฺส ราคพหุลสฺส. ปรโตปิ เอเสว นโย.

อสุภกถํ กเถตีติ อุทฺธุมาตกาทิทสวิธํ อสุภปฏิสํยุตฺตํ กถํ อาจิกฺขติ. วุตฺตเญฺหตํ "อสุภา ภาเวตพฺพา ราคสฺส ปหานายา"ติ. ๔- เมตฺตาภาวนํ อาจิกฺขตีติ เมตฺตาภาวนํ จิตฺตสิเนหนํ กเถติ. วุตฺตเญฺหตํ "เมตฺตา ภาเวตพฺพา พฺยาปาทสฺส ปหานายา"ติ. ๔- อุทฺเทเสติ สชฺฌายเน. ปริปุจฺฉายาติ อฏฺฐกถาย. กาเลน ธมฺมสฺสวเนติ ยุตฺตปฺปตฺตกาเล อุตฺตรึ ปริยตฺติธมฺมสฺสวเน. ธมฺมสากจฺฉายาติ อญฺเญหิ สทฺธึ สากจฺฉาย. ครุสํวาเสติ ครูนํ ปยิรุปาสเน. นิเวเสตีติ อาจริยานํ สนฺติเก ปติฏฺฐาเปติ. อานาปานสฺสตึ อาจิกฺขตีติ อานาปานสฺสติสมฺปยุตฺตํ กมฺมฏฺฐานํ กเถติ. วุตฺตเญฺหตํ "อานาปานสฺสติ ภาเวตพฺพา วิตกฺกุปจฺเฉทายา"ติ. ๔- ปสาทนียํ นิมิตฺตํ

เล่มที่ ๒๙ ขุททกนิกาย มหานิทเทส๖๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๔. ตุวฏกสุตตนิทเทส”